Bitkiler

brokoli

brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli brokoli
brokoli










 
Adi :  



Türkçe adi
BROKOLI


Türkçe Diger Adlari
Italyan karnabahari


Latince Adi
Brassica oleracea italica


Ingilizce adi
Broccoli


Diger Adlari
Karnabahar azmani


Familyasi
Brassicaceae





 
Tanim :  



Botanik Bilgisi
Turp ailesindendir. Gövdesi 5 - 10 cm kalinliginda, boyu ise 30 - 50 cm kadardir. Yapraklar gövdeye uzunbir sapla baglanirlar. Renkleri yesil veya yesilimsi gridir, üzerleri mumludur. Brokolinin basinin çapi 5 - 25 cm, agirligi 100 - 400 gr kadardir. Bu kelle kismi kesilirse, yaprak koltuklarindan üzerleri çiçek tomurcuklari bulunan etli sürgünler çikarak çabucak gelisir. Brokoli diye yedigimiz iste bu çiçek taslaklari ve çiçek saplaridir. Iki çesidi vardir, biri karnabahara benzeyen bas brokoli veya karnabahar brokolisi, digeri ise sürgün brokoli denen yesil çiçekli salkimli olanidir. Brokoli çesitleri rengine göre beyaz basli, mor basli,yesil basli diye üçe ayrilir. Meyvalari bakla biçimindedir. Her baklada 5 - 15 adet tohum bulunur. Tohumlar ilk baharda fideliklere ekilerek 4 - 7 haftada 10 cm civarinda fideler haline gelince yaz ortalarinda tarlaya ekilir. Brokoli baslari çiçek açmadan önce toplanmalidir yoksa degerini yitirir.


 


Kokusu - Tadi






 
Faydalari :  



Genel olarak prostat, 40 - 50 yaslari arasindaki erkeklerin % 43 'ünde görülmekte, 50 yas ve yukarisinda %60 lara kadar çikmaktadir. Dünya saglik teskilatinin verilerine göre 185.000.000 erkek bu rahatsizliktan sikayet etmektedir. Prostat büyümesin sebebi olarak bir çok teori öne sürülmektedir. Bunlardan en önemli iki tanesi beslenme ve hormonal düzenle ilgilidir. Beslenme her ne kadar önemli bir hipotez ise de, testosteron hormonunun bu rahatsizliga neden oldugu teorisi agirlik kazanmaktadir. Erkeklerin testislerinde (haya) olusan testosteron hormonu (TH), belirli yaslardan sonra prostat bezine (kestanecik) ulasamamaktadir. Prostat bezinin salgilama görevini yapabilmesi için TH 'na ihtiyaci vardir. TH 'nun prostat bezine ulasamamasi sonucunda prostat bezi büyümeye baslamaktadir. Bu büyüme sonucunda prostat bezi idrar kanallarina baski olusturarak belirli sikayetlerin ortaya çikmasina neden olmaktadir. Bunlar ; sik sik idrara çikma (geceleri dahil), idrarini tutamama, idrar yaparken zorlanma, idrar yaparken çatallanma, idrar yaparken yanma, idrar torbasini tamamen bosaltamama (miksiyon), idrar yaptiktan sonra damlama gibi olgulardir.
 



 

Bu sikayetler dogrultusunda idrar kesesi her defasinda tam bosalamadigindan bakteriyel enfeksiyonlara da neden olabilmektedir.Bunun sonucunda da idrar yollari enfeksiyonunlari bu rahatsizliga paralel olarak gelismektedir. Prostat büyümesinin neden oldugu olumsuz etkilerden bir tanesi de erkekte cinsel isteksizlige ve iktidarsizliga neden olmasidir. Cinsel isteksizlik, prostatitis hastalarinda da ortak bir olgudur.
 


Prostat enfeksiyonunun iki sekli oldugu tip otoriteleri tarafindan savunulmaktadir. Bunlardan birincisi bakteriyel prostatitis (bakteriyel prostat enfeksiyonu), ikincisi ise non - bakteriyel prostatitis (bakteriyel olmayan prostat enfeksiyonu) dur. 1998 yilinda bir grup Amerikali ve Kanadali bilim adami, 1 Aralik 1998 tarihinde Journal of infectious Urology dergisinde yayinladiklari makale de bakteriyel olmayan prostat enfeksiyonunun gerçekte bakteriyel prostat enfeksiyonu oldugunu kanitlamislardir. Bakteriyel - Biyofilm teorisi ile açikladiklari bu prostat enfeksiyonunu tedavi etmek daha da zor görünmektedir. Genel olarak prostat enfeksiyonunu antibiyotiklerle tedavi etmek çogu zaman mümkün olamamaktadir. Bunun nedeni de antibiyotiklerin, prostatin içine kadar girememesidir. Genel olarak bir enfeksiyonun basari ile tedavi edilebilmesi için bagisiklik sistemininin de güçlü olmasi veya güçlendirilmesi gerekmektedir.
 




Brokoli, içerdigi bazi indol derivatlari ve mediyatörler vasitasiyla biyosentez mekanizmasini harekete geçirerek testosteron hormonunun prostata ulasmasini saglamaktadir. Böylece prostat normal salgilama fonksiyonlarini yavas yavas yerine getirmeye baslamaktadir. 21 günlük brokoli kürü neticesinde iyi huylu prostat hastalari daha 2 - 3 gün içerisinde idrara bagli sikayetlerinin nasil azaldigini görebilmektedirler. Brokoli Kürünü yapan erkeklerin hemen hemen hepsi cinsel isteksizliklerinin önemli ölçüde ortadan kalktigini söylemektedirler.
 


Ihtiva ettigi quercetin antibiyotigi sayesinde prostat içi iltihaplanmalarda(prostatit) basariyla kullanilir.Yine saracon A1, Idrar yollari ve prostat içi enfeksiyonlarda etkin tabi bir antibiyotiktir. Bu tür tabi antibiyotikler diger antibiyotikler gibi bagisiklik sistemimizi zayiflatmadan sifa verirler. Saracon V1 maddesi idrar yollarini genisleterek idrara çikmayi rahatlatir. Indol ve türevleri hormon dengeleyici özellikte olup prostatin yavas yavas küçülmesini saglar. Brokolideki diindolyl - methan östrojen hormonunu dengeleyerek bayanlarin menapoz döneminin rahat geçmesini saglar. Brokoli kürü östrojen hormon metabolizmasini takviye eder, böylece hem osteoporoz'a karsi korumakta hem kolesterolü düsürmekte ve hem de dokulara yeteri kadar suyun depolanmasini saglamaktadir.
 




Östrojen hormonunun kemik yapisinin olgunlasmasindaki rolü çok önemlidir. Iste bunun için menapozdaki kadinlara kalsiyumca zengin bitkiler ve hatta extra kalsiyum verilir. Disardan alinan kalsiyumlarin tersine böbrek tasi olusturmaz aksine küçülmelerine sebep olur. Çok miktarda kalsiyum içerdigi için kemik erimesine birebirdir. Mineral ve demir eksikligini gideren brokoli, vitamin deposudur. Lilli yapisindan ötürü kandaki toplam kolesterolü ve kötü kolesterolü LDL(Low Density Lipoprotein) azaltir.
 


Brokoli, klinik deneylerle kanitlanmis özellikle prostat ve meme kanserine karsi etkin 5 farkli koruyucu madde içermektedir. Bunlardan en güçlü olani sulforafen dir. Prostat rahatsizliklarinin kansere dönüsmesinde brokoli güçlü bir önleyicidir. Bu görevini içerdigi myrosinaz enzimi yardimiyla saglamaktadir. Brokoli indol bakimindan oldukça zengindir. Indoller bitkisel hormonlardir. Brokolide bulunan bazi indollerin özelligi,hormon dengesini saglamaktir. Meme kanserinin olusumunda hormon dengesizliginin rol oynadigi gerçegi klinik deneylerle kanitlanmistir. Brokoli bagisiklik sistemimizi güçlendiren 5 tane etkin madde içermektedir. Brokoli bununla da kalmayip ayni zamanda antioksidan dir. Yani hücre zarlarina(membran) ve hücre DNA sina zarar veren serbest radikalleri nötralize (zararsiz halegetirmek) etmektedir. Hücre DNA sini bozabilen serbest radikaller bu özelliklerinden dolayi kanserojendirler. Brokoliye antioksidan olma özelligini kazandiran quercetin ve kaempherol maddelerini içermesidir. Quercetin, prostatitis tedavisinde kullanilan ve bitkilerden elde edilen bir maddedir. Brokoli lifli bir yapiya sahip oldugundan, bagirsaklardaki agir metalleri, safra asidi fazlasini sünger gibi emerek oldukça hizli bir biçimde disariya atilmasini saglar. Brokoli, bu özelliginden dolayi hem toksin atici hemde bagirsak sistemini düzenleyicidir.
 




Brokoli ayni anda iki özellik birden göstermektedir. Birincisi bagisiklik sistemini güçlendirmesi, ikincisi ise antibiyotik (anti - inflammatory effects of antibiotics) özellige sahip olmasidir. Güçlü bir bagisiklik sistemi, enfeksiyonlara karsi daha güçlü demektir. Halbuki antibiyotikler bagisiklik sistemimizi zayiflatirlar. Bu nedenle antibiyotik kullananlar beraberinde çogu kez vitamin alarak veya saglikli ve dengeli beslenerek bagisiklik sistemilerini güçlendirmeye çalisirlar. Ancak, alinan antibiyotiklerin çogu bagirsak florasini etkilediklerinden, vitaminlerin, kofaktörlerin, minerallerin ve besinlerden gelen bazi etkin maddelerin emilmesine engel olabilmektedirler. Brokoli giris kisminda bahsedildigi gibi bagisiklik sistemini güçlendirmekte ve içerdigi pseudoantibiyotik özellikli etkin maddelerle prostatitis' e karsi etkin rol oynamaktadir.
 


Antibiyotik özellige sahip olan brokoli, bu yönüyleprostatitis'e (prostat enfeksiyonu) karsi çok etkindir. Brokoli, meme, prostat, bagirsak ve idrar kesesi kanserlerine karsi güçlü bir koruyucudur. Amerikada özellikle bu kanser türlerine karsi brokolinin içerdigi bazi maddeler (sulforafen vs) zenginlestirilerek kanser tedavisindede basari ile kullanilmaktadir. Son bilimsel arastirmalar, turpgiller familyasindakisebzelerin kansere karsi bedeni korudugu ; özellikle brokolinin akciger, kalinbagirsak ve prostat kanserlerine yakalanma riskini iyice azalttigini ortaya koymustur.
 




Sebze olarak Brokoli; A, C, E ve bete - karoten vitaminleri bakimindan oldukça zengindir. Kalp hastaliginayakalanma, kalp krizi geçirme ve katarakt illetine tutulma gibi rizikolari da en aza indirir. Yüksek oranda demir ve folik asit içeren brokoli kansizligi önler. Ayrica dogum yapacak kadinlarin,spina bifida (omurganin bir yaninin açik olmasi) hastaligina yakalanmis bebek dogurmasi rizikosunu en aza indirir.
 


Brokolinin seker hastalarina belirgin bir katkisi vardir. Kandaki seker (glükoz) dogrudan insülün hormonuna baglidir. Vücutta insulin yeterince üretilmiyorsa kan sekeri de yükseliyor demektir. Brokoli yüksek oranda lif ihtiva eder, bu kan sekerinin ayarlanmasini kolaylastirir. Bu da daha az insulin hormonuna ihtiyaç var demektir. Lifleri çözünebilir yapidadirlar, bu, midenin daha geç bosalmasi demektir. Bu yüzden glükozun barsakta emilmesi gecikir.
 



Çimlenmis Brokoli Tohumlari: Çimlendirilmis Brokoli tohumlari sebze olarak kullanilan Brokoliye göre ; ortalama 50 kat daha fazla sulforafen içerirler ve Sulforafen Phase II enzimlerini aktive ederek kansere, mutasyona ve serbest radikallere karsi harekete geçirirler.


Brokoli Tedavisi Esnasinda ve Sonrasinda Beklenen Sonuçlar :


Sertlesme problemlerinin düzelmesi (Erectile dysfunctions)


Idrar yapma zorluklarinda düzelme


Meni miktarinin artmasi


Kisirligin giderilmesi


Yasam kalitesinin normallestirilmesi


Urogenital sistemden (Böbrek, prostat, mesane vs.) patojen mikroplarin temizlenmesi


PSA 'nin düsürülmesine katki (Prostate Specific Antigen)


Genito - Urinary sistemdeki spazm ve kramplar için fayda saglar.


Brokoli, kür esnasinda es zamanli olarak asagidaki faydalari da saglar :


Kolesterol seviyesinin düsürülmesi


Bagirsak hareketlerinin düzenlenmesi


Kan basincinin ayarlanmasi


Bagisiklik sisteminin güçlendirilmesi





 
Yan Etkileri:  




Bilinen her hangi bir yan etkisi yoktur. Brokoli vücudun iyot emilimini azalttigindan devamli, haftanin 3 - 4 günü brokoli yiyen kisiler diyetlerini iyotlu tuz ile takviye etmelidirler.


 





 
Tibbi Bakis Tarzi:  



Antitoksikligi
X isinlarinin anti - toksik etkenlerinden vücudu korur.


Immün sistem
Kanser önleyici etkileri kanitlanmistir.


 
Idrar torbasi kanserini önlemede yardimcidir.


Içerigindeki indole - 3 - Carbinol dolayisi ile özellikle gögüs kanserini önlemede etkindir.


Içerigindeki lutein dolayisi ile bagirsak kanserini önlemede etkindir.


Yine içerigindeki indole - 3 - Carbinol dolayisi ile yumurtalik kanseriniönlemede yararlidir. Ayni madde prostat kanserindede riski % 50 azaltmaktadir.


Brokoli akciger kanserini önlemede de faydali bulunmustur.


Mide kanserinde de koruyucu olarak yardimci olur.



 
Etkilesimleri :  



Etkinlestirdikleri:


Etkilesmeleri
Acetylcholine'in hidrolizinden sorumlu acetylcholinesterase enziminin üretimini bir dereceye kadar engeller.


Toksikligi
Sindirim sisteminde : Asiri yenilirse mide gazlari yapabilir.


 
Mineraller : Asiri yenirse içerigindeki izotiyosiyanatlar vücudun iyot faydaliligini bloke edebilirler.





 
Içerigi :  



Vitaminler
Folik Acit, Vit - A, Vit - B1(0,2), Vit - B2, Vit - C(110), Vit - K


 
Vit - E : Alpha - Tocopherol(1,6) - - Gamma - Tocopherol(0,5) - - Alpha - Tocotrienol(0,1)


Mineraller
Potasyum(336) - - Kalsiyum(103) - - Bakir - - Fosfor(78) - - Mangan(24) - - Magnezyum(24)


Kimyasallar
Alkaloids :Glucobrassicins


 
Amino Acidler(3.300) : Lysine(147) - - Phenylalanine(119) - - Isoleucine(126) - - Leucine(163) - - Valine(170) - - Methionine(50) - - Tryptophan(37) - - Arginine(192) - - Glutathione - - Cysteine - - Threonine(122) - - Histidine(63)


Auxins:


Indoller : Ascorbigen - - Indole - 3 - Carbinol


Bioflavonoidler: Quercetin


Karbonhidratlar : Selüloz


Karotenoidler :Lutein - - Alfa - Karoten


Enzimler :Myrosinase


Organik asitler :Süksinik asit


Kükürtlü bilesikler :


Glucosinolatlar: Isothiocyanates - - Phenethyl Isothiocyanate


Sulforaphane(0,1) - - Dithiolthiones


Diger : Lif orani yüksektir.





 
Kullanim :  



Toplanmasi
Yenilen kisimlarini olusturan yesil sürgünlerinin degerini korumasi açisindan yaz aylarinda yetistirilmez.Brokoli baslari, çiçek tomurcuklari açmadan önce kesilip hasat edilir. Tomurcuklar patlayip sari çiçekler açarsa brokoli baslari asiri olgunlasarak degerini yitirir. Brokoli baslari, boyu 23 - 25 cm arasinda gelincekesilir. Hasat 3 - 3 günde bir, 4 - 6 kere yapilabilir.


 


Saklanmasi
Brokoliyi alirken taze ve sararmamis olduguna dikkat ediniz. Eger Brokoloyi fazla miktarda aldiysaniz, 250 gramlik porsiyonlar halinde yikamadan mutlaka buzdolabinizin buzluk kisminda saklayiniz. Günlük ihtiyacinizi hergün buzluktan alip, yikayip hazirlayiniz.


 


Yararlanilan Kisimlari
Bas kisimlari


Kullanma Sekli
Sadece içten kullanilir


Hazirlanma Biçimi

Bitkinin hem odunsu saplarini hem de çiçekli bölümlerini kullanabilirsiniz. En az 250 gr, en fazla 500 gr brokoli 1 litre suyla agzi kapali bir kapta 5 dakika kaynatilir. Süzülüp bir baska kaba alinan brokoli suyunun yarisi sabahlari aç karnina diger yarisi da aksamlari yine aç karnina içilmelidir (ilik veya soguk). Hazirlanan 1 lt su ayni gün tüketlimeli ve ertesi gün için yenisi hazirlanmalidir. Brokoli suyu içildikten sonraki 20 dakika boyunca su hariç hiç bir sey yenilip içilmemelidir. Ayni zamanda ögle yemeklerinde de haslanmis brokoli yenmesinin bir çok avantajlari vardir. Bu uygulama 1 hafta boyunca her gün yapilmalidir. Her 7 günden (1 Hafta) sonra 3 günlük bir ara verilmelidir. Bu isleme 21 gün (3 hafta) devam edilmelidir (3 'er günlük aralar hariç)
 



 


Taze veya kaynatilmamis brokoli, harekete geçirilmemesi gereken (aktif hale gelmemesi gereken) bazi enzimler içerir. Bu enzimleri etkisiz hale getirmenin en basit yolu, brokoliyi 5 dakika su içinde kaynatmaktir. 5 dakikalik bir kaynatma sonucunda bu enzimler etkisiz hale geleceklerdir. Eger bu enzimler etkisiz hale getirilmezlerse brokoli, iyi huylu prostat büyümesi, prostat ve genel olarak idrar yollari enfeksiyonlarini basarili bir sekilde tedavi edemeyecektir.





 
Geçmisi:  



Ana Vatani
Bilinmiyor


Yetistigi bölgeler
ABD ve Güney Avrupa


Tarihçe
Roma imparatorlugu döneminde Akdeniz sahillerinde çokca yetistirilmekteydi.





acı kavun

|

ada çayı

|

ada soğanı

|

ahududu

|

alıç

|

aloe vera

|

anason

|

arslan pençesi

|

at kuyruğu

|

aynısafa

|

biberiye

|

böğürtlen

|

brokoli

|

centıyan

|

civan perçemi

|

çoban otu

|

çoban çantası

|

dereotu

|

devedikeni

|

domates

|

ebegümeci

|

eğir

|

ekinezya

|

enginar

|

geven

|

ginseng

|

hatmi

|

havuç

|

ıhlamur

|

ısırgan

|

ıspanak

|

isveç iksiri

|

kırmızı kantaron

|

sarı kantaron

|

karabaş

|

karakafes

|

keçi boynuzu

|

kedi otu kökü

|

kekik

|

keten tohumu

|

kırmızı biber

|

kurt pençesi

|

kuşburnu

|

lahana

|

maydanoz

|

melisa

|

meyan kökü

|

papatya

|

propolis arı zamkı

|

rezene

|

üzüm çekirdeği

|

yeşil çay

|

yoğurt otu

|

zencefil

|

zeytin yağı

|

zeytin yaprağı

|

ökse

|

sarımsak

|

soğan

|

üzüm

|

yaban mersini

|