Mineraller
mineraller
MINERALLER
IYOT
Genel :
Iyot, metalik olmayan asidik mikromineraldir.
I sembolü ile ifade edilir. Kendi basina zehirli bir gazdir. Insanlarda tuz sekli iyodür formu kullanilir.
Faydalari :
Deri - Saç - Tirnaklar :
Titoid aktivitesi düstügü zaman kuru saçlar olusur. Iyot takviyesi kuru saçlari iyilestirir.
Iyot tirnak sagligini mükemmellestirir.
Kuru deri bir iyot eksikligi semptomudur.
Iyot dis sagligini gelistirir.
Iyot tentürü ( çözeltisi ) tinea yi iyilestirir.
Hücreler :
Iyot eksikligi ile büyümenin zayiflamasi iliskilidir.
Iskelet kas sistemi :
Iyot eksikligi neticesinde fibrosistik gögüs rahatsizligi olusur ve temelinde iyot eksikligi yatiyorsa,
takviye iyot alimi fibrosistik gögüs rahatsizligini geri çevirebilir.
Immün sistem :
Topik olarak veya gargara olarak kullanildiginda bir çok zararli bakteriyi öldürür.
1:20000 lik çözeltisi bir çok bakteriyi 1 dakikalik bir temasta öldürür.
Iyot eksikligi bazi tip kanser formlarinda riski arttirirken iyot, bazi kanser türlerini önlemede
yardimci olur.
Gögüs kanseri iyot eksikligi ile iliskilidir.
Endometrial kanser iyot eksikligi ile iliskilidir.
Yumurtalik kanseri iyot eksikligi ile iliskilidir.
Uterus kanseri
Iyot zararli bakterilerin bir çogunu öldürür.
Iyot zararli küflerin bir çogunu öldürür.
Metabolizma :
Iyot adipose tissue ( vücut yaglari )nun enerjiye dönüsümünüarttirir.
Iyot tiroid hormonlari üretimini uyararak bazal metabolik hiz i arttirir.
Iyot ön - oksidan özellikleri dolayisiyla enerji üretiminde gereklidir.
Iyot eksikligi neticesinde hipotiroidizm olusabilir ve eksiklikten etkilenmis kisilerin çevreden
günde 1 mg takviye iyot almalari yararli olur.
Iyot eksikligi neticesinde olusmus obezitede iyot takviyesi kilo kaybina sebep olabilir.
Vücuttaki iyotun % 20 kadaritiroid bezinde bulunur ve tiroid bezinin iyot gereksinimi anlasilmaz
kompleks bir sekilde olusur.
Sinir sistemi :
Amyotrophic lateral sclerosis in altinda, dogum öncesi ve hemen dogum sonrasi olusmus iyot
eksikligi yatabilir. Iyot eksikligi neticesinde dopaminerjik sistemin gelismesi negatif etkilenir ve
ilerleyen yaslarda Amyotrophic lateral sclerosis olusma riski artar.
Iyot eksikligi intelligence in zayiflamasi ile ilgilidir.
Multiple skleroz in altinda, dogum öncesi ve hemen dogum sonrasi olusmus iyot
eksikligi yatabilir. Iyot eksikligi neticesinde dopaminerjik sistemin gelismesi negatif etkilenir ve
ilerleyen yaslarda Multiple skleroz olusma riski artar.
Parkinson hastaliginin in altinda, dogum öncesi ve hemen dogum sonrasi olusmus iyot
eksikligi yatabilir. Iyot eksikligi neticesinde dopaminerjik sistemin gelismesi negatif etkilenir ve
ilerleyen yaslarda parkinson hastaligi olusma riski artar.
Solunum sistemi :
Farenjit ( pharyngitis ) in altinda virüs sebebi yattigi zaman, iyot ( 20 ml su ile seyreltilmis 1 ml
iyotun povidine iodine formu ile her 3 - 4 saatte bir gargara yapildiginda ) Farenjit in bir çok formu
iyilesir.
Biyolojik Etkinlikleri
Absorpsiyon :
Diyetsel iyotun yaklasik % 30 u midede absorplanir ve kan yolu ile tiroid bezlerine gönderilir.
Kalan % 70 lik kisim ise böbreklerde filtre edilerek idrar yoluyla disari atilir.
Iyot uzun süre depolanmadigindan diyetsel yolla düzenli olarak alinmalidir.
Diyetsel Kaynaklari
Verilen rakamlarmcg cinsinden olup100 gr lik porsiyondaki iyot miktarini gösterir.
Bitkiler
eyebright
siyah ceviz
ginseng
Çerezler
yer fistigi
Deniz sebzeleri
kelp
bladderwrack - kahve yosun
Deniz ürünleri
haddock(mezgit)
morina
mezit baligi 65 - 361
ringa
Mantar
mushroom
Meyvalar
ananas
Mineral gidalar
deniz tuzu
sofra tuzu - iyotlu
sofra tuzu
Sebzeler
domates
sarimsak
havuç
su teresi
ispanak
sogan
lahana
turp - kirmizi
rezene
Süt ürünleri
Çedar peyniri
Tereyag
süt
Yumurta
piliç yumurtasi
Bulunus Sekilleri
Alüminyum iyodür :% 87,6 iyot ve % 12,4 alüminyum ihtiva eder.
Kalsiyum iyodür :% 43,2 iyot ve % 56,8 kalsiyum ihtiva eder.
Kalsiyum iyodobehenat :% 23,5 iyot ihtiva eder.
Iyot triklorür :Atomidin
Potasyum iyodat :KIO3
Potasyum iyodür :% 76,5 iyot ve % % 23,5 potasyum ihtiva eder. KI ün molekül agirligi 166,02 dir.
Povidon iyodür :Polivinilpirolidon - iyodür kompleksidir. % 99 polivinilpirolidon ve % 1 iyot içeren
suda çözünen bir kompleksdir. Iyottan etkilenen mikroorganizma ve virüslere karsi farmasotik
bir antimikrobiyal ve antiviral ajan olarak kullanilir.
Sodyum iyodür :% 87,4 iyot ve % 15,3 sodyum ihtiva eder.
Ticari Ürünler
Tekli oral çinko ürünleri :
85 mcg potasyum iyodür tabletler ( radyoaktiviteye maruz kaldiktan sonra kisa dönem kullanilabilir )
Yosun ürünleri :
Yosun takviye edicilerinin aktif komponenti iyot olup tabletler 225 mcg iyot ihtiva edecek sekilde
standardize edilmislerdir.
Oral formüller :
Bazi multi vitamin ve mineral bilesimlerinde de mevcuttur.
Topik ürünler :
Povidon iyodür formunda eczanelerde bulunur. 15 ml ( % 7,5 aktif madde ) bogaz gargarasi
olarak betadiene markasi adi altinda satilir.
Serbest iyot :
Hiç bir zaman bu halde kullanilmaz ve bilesimlere konmaz. Inorganik ve bagli formlarda bulunur.
Tamamlayici dozlar
Vücuttaki miktari :
Ortalama bir insan vücudunda 20 - 50 mg arasi iyot bulunmaktadir. Bu vücut agirliginin
yaklasik % 0,00004 ü kadardir.
Önerilen günlük alim :
Minumum günlük diyetsel gereksinim RDA nin tesbit ettigi günlük ihtiyaç miktari 150 mcg in
yarisi olan 75 mcg dir.
Diyetsel alim :
Ortalama bir bati diyetiyle günlük 65 - 650 mcg kadar iyot alinir.
guatr - Hipotiroidizm
Vücut kilosu basina günlük 1 mcg iyot guatr i önlemede yeterlidir.
Hipotiroidizmden etkilenmis kisilerde tedavi dozaji günde 1000 mcg (1 mg ) kadardir. Ancak bu
miktarin doktorlarca belirlenmesinde fayda vardir.
Yaygin eksikligi :
Amerikalilarda iyot eksikligi 1974 de % 1, 1994 de % 7, 1999 da ise % 12 olarak bulunmustur.
Toksinlere karsi tepkisi
Elektromagnetik radyasyon :
Iyot, radyoaktif iyot - 131 in radyoaktif etkisine maruz kalan tiroid bezinde olusan hasari
iyilestirmede faydali olur. Bu radyasyon hastaligini gidermede en iyi form potasyum iyodürdür.
Hormonlar :
Iyotun, 16 - hydroxyestrone un estriol e dönüsmesini arttirmasi nedeniyle 16 - hydroxyestrone
seviyeleri azalir.
Mineraller :
Iyot, arseniginvücuttan atilmasini kolaylastirir.
Kimyasallarla Etkilesimi
ETKILEDIKLERI
Karbonhidratlar :
Iyot, karbonhidratlarin vücutça absorpsiyonunu kolaylastirir.
Karotenoidler :
Iyot, beta - karotenin A vitaminine dönüsmesini kolaylastirir.
Hormonlar :
Iyotun 16 - hydroxyestrone un estriol e dönüsmesini arttirdigi söylenmektedir.
tiroid hormonlarinin üretimi için, günde 75 mcg iyot yararli olur.
Vücudun triiodothyronine (T3) üretiminde iyot miktarinin yaklasik % 5 inden yararlanilir.
Tyrosine den thyroxine (T4) üretiminde vücut iyot miktarinin yaklasik % 20 sinden yararlanilir.
Iyot tiroid hormon olusturucularinin temel bir komponentidir.
DiiodoTyrosine
Diiodothyronine
MonoiodoTyrosine
ETKILENDIKLERI
Farmasotik ilaçlar :
Farmasotik diüretikler iyot stoklarinin tüketilmesine sebep olurlar.
Kükürtlü bilesikler :
Lahana ailesinde bulunan izotiyosiyanatlar, iyota karsi koyarlar.
Toksik etkileri
Deri :
Iyot takviyesi bazen akneyi kötülestirir.
Metabolizma :
Iyot asiri olmadikça, kaçinilmaz sekilde gerekli bir kimyasaldir. Enerji üretimine bir ön oksidan
olarak karisarak, serbest radikaller olusturur.
Asiri iyot alimi thyroxine (T4) üretimini düsürür.
Ancak optimal iyot alindiginda da thyroxine (T4) üretimi artar.
