Vitaminler

d vitamini

VITAMINLER
D VITAMINI
CALCIDIOL - CALCITRIOL
Genel D Vitamini, yagda çözünen bir grup vitaminin genel adi olup tek bir bilesik degildir.  
  Faydalari :  
  Agiz sagligi :  
  D vitamini periodontalrahatsizlikta kalsiyumdan yararlanmayi arttirarak alveolar kemik kaybi  
  hizini yavaslatir.  
  D Vitamini, kalsiyumun dislerle birlesimini kolaylastirarak dis kayiplarini önler.  
  D Vitamini, dis çürümelerini önler.  
  Deri :  
  D Vitamini, cilde merhem olarak sürüldügünde psoriasis ( sedef ) hastaliginda lezyonlaRDA belirgin  
  bir iyilesme görülür.  
  D vitaminin psoriasis( sedef ) hastaligindaki en etkin formu calcitriol dur.  
  psoriasis hastalarinda vücut yapimi calcitriol seviyeleriçok düsük bulunmustur.  
  Immün sistem :  
  D vitamini otoimmünhastaliklari önlemeye yardimci olur. Bagisikligi arttirir.  
  D vitamini otoimmünhastalik Lupus Erythematosus u baskilar ve önlemeye yardimci olur.  
  D vitamini otoimmünhastalik Polymyalgia Rheumatica u baskilar ve önlemeye yardimci olur.  
  D vitamini, bazi kanser türlerini önlemeye yardim eder bazilarini da iyilestirir.  
  D3 vitamini, özellikle gögüs kanserinde apoptosis i uyararak yardimci olur.  
  D vitamini eksikliginde gögüs kanseri olusabilir.  
  D vitamini eksikliginde kolon kanseri olusabilir. Serum D vitamin seviyeleri yüksek kisilere göre  
  düsük D seviyeli sahislaRDA barsak kanseri olusma riski 4 - 5 kere daha fazladir.  
  D vitamininin D3 ve calcitriol tipi gliomas kanserinde apoptosisi tetikler.  
  D vitamini böbrek kanserini önlemeye yardimci olur.  
  D3 vitamini, löseminin promyelocytic tipini önlemede yardimci olur.  
  D3 vitamini, karaciger kanser hücrelerinin hizli çogalmasini engeller.  
  D3 vitamini, melanoma hücrelerinin hizli çogalmasini engeller.  
  D vitamini yumurtalik kanserini önlemeye yardimci olur.  
  D vitamininin calcitriol tipi prostat kanserini önlemeye yardimci olur. Prostat kanserli hastalaRDA  
  D vitamin seviyeleri genellikle düsük bulunur.  
  Prostat kanserli hastalaRDA günlük alinan 3000 - 4000 IU D3 vitamini prostat kanserli hücreleri  
  normal hücrelerden ayirir. D3 vitamini androjen - bagimsiz prostat kanser hücrelerini direk olarak  
  öldürür ve prostat spesifik antijenlerdeki artisi da geciktirir.  
  D vitamini immünsistemin bazi fonksiyonlarini gelistirir.  
  D vitamini macrophages larin aktivitesini uyarir.  
  D vitamini monosit lerin üretimini kolaylastirir.  
  D vitamininin D3 formu baskilanmis NK Lenfositleri aktive eder. Normal durumda NK lenfositler  
  üzerinde bir etkisi yoktur.  
  D vitamini tüberkülozla savasanmacrophageslarin aktivitesini uyararak tüberküloza karsi direnci  
  arttirir.  
  Iskelet kas sistemi :  
  D vitamini ankylosing spondylitis in iyilestirilmesinde faydalidir. ankylosing spondylitis hastalarinda  
  osteoporosis riskini azaltir. Hastalar çesitli D vitamini metabolitlerinin düsük seviyelerine sahiptir.  
  D vitamini eksikliginde artralji olusabilir.  
  D vitamini kalsiyum/fosfor oranini ayarlayarak ve osteoblastlari aktive ederek kemiklerin büyüme ve  
  olusumunu aktive eder. Kalsiyum ve fosforun emilimi ve kullanimi için gereklidir.  
  D vitamini kalsiyum/fosfor oranini ayarlayarak ve osteoblastlari aktive ederek kemik kiriklarinin  
  iyilesmesini hizlandirir.  
  D vitamini eksikliginde kas agrilari olusabilir.  
  D vitamini yasli insanlaRDA kas dayanimini arttirir.  
  D vitamini eksikliginde kas zayiflamasi olusabilir.  
  D vitamini ( 1000 I.U/gün ) muscular dystrophy yi önlemeye yardimci olur ve ilerlemesini geciktirir.  
  D vitamini osteoartrit i önlemeye yardimci olur. osteoartrit li hastalar en düsük D vitamini  
  seviyelerine sahiptirler.  
  D vitamininin D3 formu, osteoblastlari aktive eder ve D3 vitamininin aktifmetaboliti calcitriol  
  osteoblastlarin osteocalcin üretimini arttirir.  
  D vitamini osteomalasivericketshastaligini önler ve iyilestirir.  
  Doktorlar osteomalasi ve rickets hastaliginda D vitamininin D2 formundan günlük 5000 - 50000 IU  
  (125 - 1250 mcg) tavsiye ederler.  
  D vitamini osteoporosishastaligini önleme ve iyilestirmede etkindir. Kalsiyum/fosfor oranini  
  ayarlayarak, osteoblastlari aktive ederek ve osteocalsin in fonksiyonunu etkinlestirerek yararli olur.  
  D vitamini eksikliginde rheumatoid arterit meydana gelebilir.  
  D vitamini karaciger ve böbrekte, aktif formuna dönüstürüldügünden bu organlari hasta kisiler  
  osteoporoz hastaligi açisindan risk altindadirlar.  
  Kalp dolasim sistemi :  
  Atherosclerosis i önlemeye yardimci olur. Damarlar yerine kemikteki kalsiyum kaybini uyararak  
  yararli olur. Özellikle osteoporosis de eriyerek incelen kamiklerden gelen kalsiyum, damarlaRDA  
  birikerek plaklar olusturur. Bu sistemin mekanizmasi izah edilebilmis degildir.  
  Kulaklar - Isitme :  
  D vitamini eksikligi , kulak kemiklerinde kalsiyum kaybina sebep olabildiginden D vitamini takviyesi,  
  sagirligin bazi durumlarinda isitme özelliklerini gelistirebilir.  
  Otosclerosis hastalarinin % 20 sinde anormal D vitamini eksikligi bulunmustur. Günlük 500 - 1000 IU  
D vitamini takviyesi, kalsiyum tamamlayicilari ile birlikte kombine edildiginde isitmede epeyce bir  
  gelisme olur. Otosclerosishastaliginin altinda D vitamini eksikliginin yattigi zannedilmektedir.  
  Metabolizma :  
  D vitamininin çocukluk döneminde günlük 2000 I.U alimi ileriki yaslaRDA diabetes mellitus - 1  
  hastaligini engellemede yardimci olur.  
  D vitamini eksikliginin diabetes mellitus - 2 hastaligiyla baglantisi olabilir.  
  D vitamini eksikligi neticesindeyorgunlukortaya çikabilir.  
  Doktorlar Hypoparathyroidism den etkilenmis insanlara günlük 50.000 - 200.000 IU=1.250 - 5.000 mcg  
  D vitamini salik verirler.  
  D vitamini insülin direnciniönlemeye yardimci olur.  
  D vitamini adipose dokusununleptin salgilamasini engelleyerek obezite yi önlemeye yardimci olur.  
  D vitamini eksikligi neticesindethyroiditisortaya çikabilir.  
  Seksüel sistem :  
  D vitamini eksikligi neticesinde diside kisirlik ortaya çikabilir.  
  D vitamini kalsiyumla birlikte polisistik yumurtalik sendromunun iyilesmesinde yararli olur.  
  D vitamini kalsiyum ve magnezyumla birlikte pre - menstrual syndrome un bazi durumlarini  
  tamamen elimine eder.  
  D vitamini prostatitis i önlemede yardimci olur.  
  Sindirim sistemi :  
  Bir çok kolik rahatsizligi çeken hastada D vitamini eksikligi tesbit edilmis olup takviye D vitamini  
  tamamlayicisi almak faydali olur.  
  Crohn hastaligiçeken kisilerde D vitamini eksikligi tesbit edilmis olup takviye D vitamini Crohn  
  hastaligi semptomlarini azaltir.  
  Sinir sistemi :  
  D vitamini eksikligi neticesinde depresyon ortaya çikabilir.  
  D vitamini kalsiyum ile birlikte tüketildiginde bazi hastalaRDA migrene iyi gelebilir.  
  D vitamini eksikligi (özellikle ergenlik döneminde) multiple skleroz a sebep olabilir. Alinacak olan  
  tamamlayici D vitamini bu hastalikta iyilesmeler yapabilir.  
  D vitaminicalcitriol e dönüstükden sonra, Parkinson olusturabilen 6 - hidroksidopaminin nörotoksik  
  etkilerini engelleyerek Parkinson hastaligini önlemeye yardimci olur.  
  Mevsimsel depresyon hastalarinda günlük 400 - 800 I.U D vitamini ruhsal iyilesmeler saglar.  
  Spinal cordu hasarli hastalaRDA D vitamini seviyeleri çok düsük olup tamamlayici D almalidirlar.  
  Hamilelik sirasinda çok düsük D vitamin seviyesi yavruda sizofreni riskini arttirir.  
  Solunum sistemi :  
  D vitamini astimi hafifletir.  
  Yaslanma prosesi :  
  Yas ilerledikçe buna paralel olarak D vitamini seviyeleri azalir. Serum D vitamini seviyeleri  
  % 50 kadar düsebilir.  
     
Biyolojik Etkinlikleri Absorpsiyon :  
  Ince barsak : D vitamini, oral olarak alindiginda ince barsagin ileum bölümünde safra asidi yardimiyla  
  diger diyetsel yaglarla birlikte absorplanir.  
  Cilt :Topikal olarak sürüldügünde deri yolu ile absorplanir.  
     
Diyetsel Kaynaklari Verilen rakamlarmcgcinsinden olup100 gr lik porsiyondaki vitamin miktarini gösterir.  
  Bitkiler  
  Feslegen  
  Deniz ürünleri  
  Kalkan Somon
  Karides Ton
  Ringa Tuna
  Ringa (tütsülenmis) Uskumru
  Sardunya  
  Diyetsel yaglar  
  Halibut karaciger yagi Morina karaciger yagi
  Etler  
  Ciger Sigir
  Süt ürünleri  
  Peynir Süt
  Krema Tereyag
  Tohumlar  
  Ay çekirdegi  
  Yumurtalar  
  Yumurta sarisi  
Iltihapsal Olmayan    
Diyetsel Kaynaklari Baliklar - Feslegen - Süt - Peynir - Yulaf  
     
Diger Bitkisel kaynaklar Yulaf  
     
Bulunus Sekilleri D2 Vitamini :Ergocalciferol  
  D3 Vitamini :Cholecalciferol  
     
Ticari Ürünler Oral tekli D Vitaminleri :  
  400 IU Vitamin D2 tabletleri  
  400 IU - 1.000 IU Vitamin D3 kapsülleri  
  1.000 IU Vitamin D2 yumusak jel kapsülleri  
  Vitamin D3 tozu (yanliz USA da)  
  Oral farmasotik D Vitaminleri :  
  Reçete ile satilan 10000 IU(250 mcg) D2 ihtiva eden Ostelin ve 50000 IU ihtiva eden Dristol adli ilaçlar.  
  Oral formüller :  
  D vitamini bir çok vitamin komplekslerinde bulunur.  
  D vitamini cod karaciger yagi ve halibut karaciger yagi ürünlerinin aktif maddesidir.  
  Topikal ürünler :  
  D vitamini bazi deri kremlerinin aktif maddesidir.  
  Tüketici alternatifleri :  
  D vitamini günes isiginin UV radyasyonu sayesinde vücutta kolayca üretilir. Yüz, kol ve bacaklarin  
  15 - 30 dakika güneste kalmasi RDA nin günlük D vitamin gereksinimini karsilar.  
     
Tamamlayici dozlar GENEL DÜSÜNCELER  
  Normal Günlük gereksinimler  
  1 mcg vitamin D2 = 40 IU D vitamini aktivitesi  
  1 mcg vitamin D3 = 40 IU D vitamini aktivitesi  
  50 yasin altindaki yetiskinler için günlük ihtiyaç, RDA 5 mcg ( 200 IU )  
  51 - 70 yasdaki yetiskinler için günlük ihtiyaç, RDA 10 mcg ( 400 IU )  
  70 yas üstü için ise günlük ihtiyaç, RDA 15 mcg ( 600 IU )  
  Bazi uzmanlara göre ise bu miktarlar çok düsük kabul edilmektedir. Menopoz öncesi kadinlaRDA  
  400 IU osteporoz dan korunma için yetersiz olup yasli kadinlaRDA eger diyetsel kalsiyum alimlari da  
  düsükse 800 IU günlük D vitaminine ve tamamlayici kalsiyuma ihtiyaçlari vardir.  
  Tedavi dozlari  
  Genel olarak yetiskinler için ihtiyaç, 10 mcg (400 IU )dir.  
  Optimum günlük besinsel ihtiyaç (ODA ) günlük 200 - 1000 IU ( 5 - 25 mcg ) dir.  
  Prostat kanserinin iyilestirilmesinde, Amerikan Life Extension Foundation vitamin D nin D3 formundan  
  günlük 3000 - 4000 IU tavsiye etmektedir.  
  Doktorlar rickets veya osteomalasi hastaliginda günde 5000 - 50000 IU (125 - 1250 mcg ) D vitamininin  
  D2 formunu salik vermektedirler.  
  Doktorlar Hypoparathyroidism hastaliginda günde 50000 - 200000 IU (1250 - 5000 mcg ) D vitamininin  
  D2 formunu salik vermektedirler.  
  Toksikligi  
  Eskiden D3 vitamininin günlük 1000 Iu dan fazla aliminin zararli olduguna inanilirdi. Bugün bu  
  düsüncenin yanlis oldugu kanitlanmistir.  
  Yapilan bir çalismada günlük 4000 IU D3 vitamininin emniyetli oldugu ve serum kalsiyum seviyelerini  
  arttirmadigi tesbit edilmistir.  
  Yapilan diger bir çalismada günlük 10000 IU D3 vitamininin ters etkilerinin olmadigi ve 40000 IU ya  
  kadar da kalsifikasyona sebebiyet vermedigi bulunmustur.  
  Tek doz 25000 mcg (1000000 IU)D2 vitamininin her hangi bir yan etkisi gözükmemistir. Ancak uzun  
  dönem 2500 - 3750 mcg (100000 - 150000 IU)D2 vitamini bir çok insanda toksik etkiler yaratabilir.  
  ÇocuklaRDA 1000 mcg(40000 IU) D2 vitamini veya daha fazlasiuzun dönem kullanimlaRDA toksik  
  etkiler yaratabilir.  
Negatif etkileyenler    
  Farmasotik ilaçlar :  
  Farmasotik antiasitlerD vitamininin absorpsiyonunu azaltir.  
  Cholestyramine, D vitamininin barsaklaRDAki absorsiyonunu engeller.  
  Colestipol, D vitamininin barsaklaRDAki absorsiyonunu engeller.  
  Cimetidine, D vitamininin tüketilmesine sebep olur.  
  Rifampin D vitamininin tüketilmesine sebep olur.  
  Karbonhidratlar :  
  Chitosan, D vitamininin absorpsiyonu azaltir.  
  Keyif vericiler :  
  Alkol, D vitamininin tüketilmesine sebep olur.  
  Kisisel bakim ürünleri :  
  Günes isigi UV filtreleri, UV - B radyasyonunun deri tarafindan absorpsiyonunu engellediginden  
  dolayli olarak vücutta D vitamini üretilmesini de engeller.  
  Düzenli koruyucu kullanimi vücut D vitamini seviyelerini % 50 kadar azaltir.  
  Metabolizma :  
  obezite, D vitamininin üretimini azaltir. Neticede D vitamini eksikligi artar.  
  Mineraller :  
  Mineral yaglar barsakta D vitaminine baglanarak onun absorplanmasini zayiflatirlar.  
  Asiri fosfor tüketimi D vitamininin vücutta aktif formuna dönüsmesini engeller.  
  Vitaminler :  
  A vitamini,D vitamininin bir fonksiyonuna karsi gelir. Özellikle D2 vitamininin kemiklerin kalsiyum  
  seviyelerini arttirma yetenegini zayiflatir.  
  Yararli ilaçlar :  
  Dilantin D vitamininin absorpsiyonuna karsi koyar.  
  Yaslanma prosesi :  
  Yaslanma ile paralel olarak D vitamini absorpsiyonu da azalir.  
  Deride UV isinin etkisiyle 7 - dehydrocholesterol dan D vitamini olusturulmasi da yaslandikça azalir.  
  Yiyecek proseseleri :  
  Olestra baglanir ve D vitamininin absorpsiyonunu engeller.  
Negatif etkileri    
  Iskelet kas sistemi :  
  Asiri D vitamini kas zayifligina sebep olabilir.  
  Kalp - dolasim sistemi :  
  D vitamininin kalsiyum absorpsiyonu ve metabolizmasinda oynadigi rolden dolayi, asiri D vitamini  
  Atherosclerosis e sebep olabilir.  
  Sindirim sistemi :  
  D vitamini magnezyumun absorpsiyonu ile yarisir. Ikisi günün degisik zamanlarinda tüketilmelidirler.  
  Asiri D vitamini diyareye sebep olabilir.  
  Sinir sistemi :  
  Asiri D vitamini bas agrisina sebep olabilir.  
  Asiri D vitamini mide bulantisina sebep olabilir.  
  Asiri D vitamini susama hissine sebep olabilir.  
Toksinlere karsi tepkisi    
  Proteinler :  
  D vitamini calcitriol e çevrildikten sonra 6 - hydroxydopamine in beyindeki sinirsel toksiditesini  
  engeller.  
  Sinirsel Toksinler :  
  Asiri prostate - specific antigen (PSA) üretimi halinde ( 1 ml kanda 10 nanogram dan fazla ) D vitamini  
  eksikligindePSA, prostat kanseri gelisimine sebep olabilir. Takviye D vitamini PSA ya  
  baglandigindan onun bu etkisini engeller.  
     
Kimyasallarla Etkilesimi ETKILEDIKLERI  
  Büyüme Faktörleri :  
  D vitamini, calcitriol a dönüstükten sonra GDNFnin üretimini etkinlestirir.  
  D vitaminin D3 formu Insulin - like Growth Factor - 1in üretimini kolaylastirir.  
  D vitaminin calcitriol formu Nerve Growth Factorünün üretimini aktifler. Diger formlari ise etkilemez.  
  Calcitriol alimindan 3 gün sonra Nerve Growth Factor üretimi % 500 artar.  
  Enzimler :  
  D vitamini, calcitriol a dönüstükten sonra Tyrosine Hydroxylase enzimini regüle eder.  
  Hormonlar :  
  D vitamini, insülin üretiminde gereklidir.  
  Mineraller :  
  D vitaminin D3 formu kalsiyumun absorpsiyonunu arttirir, böbreklerden atilimini azaltir, kalsiyumun  
  kemiklerden dokulara nüfuzunu etkinlestirir ve kanda normal kalsiyum seviyesinin tutulmasina  
  yardim eder.  
  D vitamini, fosforun absorpsiyonu ve yararlanilmasi için gereklidir.  
  D vitamini eksikligi fosforun vücuttan atilimina sebep olabilir.  
  D vitamini, kalsiyum/fosfororaninin normallesmesine yardimci olur.  
  Polifenoller :  
  D vitaminin D3 formu, kemik formasyonunu etkinlestiren ve osteoporosis i iyilestiren ipriflavone un  
  etkinligini arttirir.  
  Proteinler :  
  D vitamini, osteocalcinsentezi için gereklidir.  
  Vitaminler :  
  D vitaminin yaklasik % 33ü karacigerde calcidiol e dönüstürülür.  
  D vitamini, A Vitamininin absorpsiyonunu etkinlestirir.  
     
  ETKILENDIKLERI  
  Elektromagnetik radyasyon :  
  Ultraviyole radyasyonu, genellik günes isini, kolestrolün ergosterol ve 7 - dehydrocholesterol  
  formlarini D vitamininin D2 ve D3 formlarina dönüsmesini uyarir.  
  Lipidler :  
  D vitamininin D3 (cholecalciferol) formu, UV isinlarinin etkisiyle vücut tarafindan kolestrolden elde  
  edilir. Yine D vitamininin D2 (ergosterol) formu, UV isinlarinin etkisiyle vücut tarafindan  
  ergosterol dan elde edilir.  
  Mineraller :  
  Boron, D vitamininin aktif formlarina dönüstürülmesinde temel bir maddedir.  
     
Yetersizlik Belirtileri Agiz ve bogazda yanma hissi, bitkinlik, görme bozukluklari, ishal, kas kramplari, kemik ve dislerin  
  yumusamasi, kilo kaybi, istah kaybi.  
  Daha ciddi D vitamini eksikliginde çocuklaRDA rasitizm, yetiskinlerde ise osteomalazi olusabilir.  
     
Yanlis Bilinenler    
     
Diger Bilgiler Sentetik D vitaminli sütler vücudu magnezyumdan yoksun birakabilirler.  
  Hava kirliligi, günesin UV isinlarini emdiginden hava kirliligi orani yüksek olan sehirlerde yasiyan  
  insanlar daha az D vitamini alirlar.  
  D vitamini en iyi kalsiyum, bakir, magnezyum, selenyum ve sodyum ile birlikte çalisir.  
     
Kimyasal Data D vitamini kimyasal olarak bir steroldür. Moleküler olarak kolestrol, östrojen ve kortizona benzer.  
  D2 vitamininin molekül agirligi 399 ve D3 vitamininin ise 384 dür.  

a vitamini

|

b1 vitamini

|

b2 vitamini

|

b3 vitamini

|

b5 vitamini

|

b6 vitamini

|

c vitamini

|

d vitamini

|

e vitamini

|

folik asit

|

h1 vitamini

|

h vitamini

|

inositol

|

k vitamini

|

choline

|

lipoik asiti

|