Bitkiler
SARIMSAK
|
|
Excel worksheet converted to HTML - MeadInKent
Adi :
Türkçe adi
SARIMSAK
Türkçe Diger Adlari
Sarmisak - Sarmusak
Latince Adi
Allium sativum
Ingilizce adi
Garlic
Diger Adlari
Gömülgen - Gömürgen - Körmen
Familyasi
Amaryllidaceae (Amaryllis)
Tanimi :
Botanik Bilgisi
Boyu 25 - 100 cm arasinda degisir. Yapraklarinin dipleri boru seklinde olup gövdeye sarilidir. Sayilari 4 - 5 i geçmez. Gövdenin üst kismi yapraksizdir. Sonunda beyaz renkli, ince çok uzun sivri uçlu yenin içerisinde semsiye biçimli çiçek toplulugu ve 25 - 30 adet küçük soganciklar vardir. Temmuz ve agustosayinda pembemsi veya yesilimsi çiçekler açar. Nadiren tohum baglar, bu yüzden yetistirilmesinde sarimsak disleri kullanilir. Bir veya iki yillik yetistirilir. 1 yillik sarimsak disleri ekilerek, 2 yilliklarda ise yenin içindeki soganciklardan faydalanilir. Bas dedigimiz yumru kismi toprak altindadir.
Kokusu - Tadi
Kendine has keskin, isleyici, kötü denebilecek bir kokuya sahiptir. Kesilmedikçe veya yenmedikce pek kokmaz. Koku vücuttan kükürtlü bilesikler olarak solunum, ter, idrar ve diski ile atilir.
Kötü kokuyu azaltmak için maydanoz çignenmesi en taninmis yöntemdir.
Faydalari :
Yasli labaratuvar fareleri üzerinde yapilan arastirmalarda Alzheimer tipi hastaliga iyi geldigi bulunmustur. Beynin bozulmasini yavaslattigi tesbit edilmistir. Beynin serotonin sistemininormallestirdigi bulunmustur. Bu sistem iyi çalismaz ise depresyona sebep olabilmektedir.
Mide kanserini riskini önlemeye yardimci olmaktadir.
Sarimsak yagi kanserojen maddeleri etkisizlestiren diallil sülfit içermektedir. Kanserli tümörlerin büyümesini bastirabilir.
Sarimsak kansersel degisimleri önlemeye yardim eden ve hücrelerde bulunan güçlü bir antioksidanolan glütasyon üretimini tesvik eder.
Bir çalismada kolestrolleri 200 ün üstündeki deneklerde günde 3 kere 300 mg toz sarimsak tableti alindiginda 12 hafta sonunda toplam kolestrolde % 6, kötü kolestrol denen LDL de yemeyenlere oranla % 3 düsüs tesbit edilmistir.
Ajoene içerigi nedeniyle kan pihtilasmasini önlemeye yardim eder. Kalp krizi ve felç e karsi korur.
Özellikle yeni olusmus damar tikanikliklarini çözmek için bir antikoagülant olarak kullanilir.
Sarimsak antibiyotik özelligi etkin bir bitkidir.
Anti - mantar etkisi çok yüksek bir bitki olan sarimsak candida albicans lara karsi etkindir.
Kan basincini düsürebilme özelligine sahiptir.
Kandaki asiri glükozu temizler. Kan sekerini düsürür.
Bronssal kan toplanmasi, bogaz agrisi ve grip semptomlarini hafifletmede etkindir.
Pekçok etkin essiz özelliklerinden dolayi sarimsagin yasam süresini uzattigina inanilir.
Solucan düsürücü etkisi vardir. Özellikle askarit ve oksiyür türlerine karsi.
Haricen lapa halinde, yaralari iyilestirmekte kullanilir.
Kokusu içerdigi kükürtlü bilesiklerden ileri gelmektedir. Kokan kisimlari yagda çözünen kükürtlü bilesiklerdir. Suda çözünen kükürtlü bilesikler kokmaz.
Yan Etkileri :
Sindirim sisteminde :
Yüksek dozda ham sarimsak kullanimi sindirim kanalindaki faydali bakterileri yok eder.
Yüksek dozda ham sarimsak kullanimi asiri gegirmelere sebep olabilir.
Yüksek dozda ham sarimsak kullanimi ishalesebep olabilir.
Yüksek dozda ham sarimsak kullanimimide gazlarina sebep olabilir.
Sarimsagin kuvvetli kokusu kötü nefes kokusunasebep olabilir.
Yüksek dozdaham sarimsak kullanimiince barsak ve mide bozukluklarina sebep olabilir.
Ham sarimsak ince barsak ve midede yanma ve iltihaplanmalara sebep olabilir.
Ham sarimsak gastrik ülserlere sebep olabilir veasiri kullanimi ölüme sebep olabilecek kadar kanamaya sebep olabilir.
Büyük miktarlarda ham sarimsak kullanimi karaciger zehirlenmesineve sismesine sebep olabilir.
Büyük miktarlarda ham sarimsak kullanimi mide bulantisina sebep olabilir.
Mineraller :
Büyük miktarlarda ham sarimsak kullanimi vücudun kalsiyumunu tüketir.
Solunum sistemi :
Yüksek dozda ham sarimsak astima sebep olabilir. Büyük miktarlarda ham sarimsak kullanimi girtlak mukoz membraninda yanma ve iltihaplanmalarasebep olabilir.
Seksüel sistem :
Yüksek dozda ham sarimsak tüketimi erkekte sperm üretimini geçici olarak engelleyebilir ve yine geçici olarak kisirliga sebep olabilir.
Deri :
Kalp - damar sistemi :Kan inceltici oldugundan dolayi coumadin gibi kan pihtilasmasini önleyen, kani incelten ilaçlarla birlikte alinmamali, böyle durumlarda doktora danismadan kullanilmamalidir.
Topik kullanimlar dermatitlere ve deride tahrislere sebep olabilir.
Emziren anneler : Süt yolu ile bebege geçtiginden kolige sebep olabilir. Bu yüzden emzirmedöneminde alinmamalidir.
Tibbi Bakis Tarzi :
Anti - toksikligi
Kromozonlari gama isinlari hasarindan korur.
5 - Lipoxygenasein aktivitesini engeller.
Prostaglandin F2 alphave prostaglandin I2üretimini engeller.
ThromboxaneA2 üretimini baskilar.
Asiri arsenikaliminin yapabilecegi hücresel hasariönlemeye yardim eder.
Vücutta toplanmis kadmiyumun temizlenmesini kolaylastirir.
Vücutta toplanmis kursunun temizlenmesini kolaylastirir.
Vücutta toplanmis civanin temizlenmesini kolaylastirir.
DNA daki thymidine in birlesmesini engelleyerek kanser hücrelerinin büyümesini engeller.
Doxorubicinadli ilacin toksik yan etkileriniazaltir.
Fibrinogenseviyelerini düsürür.
Prostat büyümesini tetikleyen Prostate - Specific Antigen in üretimini engeller.
Yaslandirilmis Sarimsak ekstresi asetaldehitin toksik etkilerini engeller.
Yaslandirilmis Sarimsak ekstresi alfatoksinin kanser yapabilme kabiliyetini ve DNA ya baglanma kabiliyetini engeller.
Yaslandirilmis Sarimsak ekstresi Methotrexate ve Fluorouracil adli ilaçlarin ince barsaga yapacagihasari engeller. Fluorouracil ve warfarin adli ilaçlarla birlikte kullanilmamalidir. antikoagülent etkisiniarttirarak kanamaya sebep olabilir.
Deri
Deri hücrelerinde fibroblastlar üzerine anti - aging etkiler yapar.
Sarimsak psoriasis gelismesine sebep olan arachidonic asidin lipoxygenase a dönüsümü metabolik prosesini inhibe eder.
Deriye topik olarak tatbik edildiginde tinea hastaligini iyilestirebilir.
Diskilama sistemi
Anektodal raporlara göre idrara çikma ve idrar üretimini tesvik eder.
Hücreler
Sarimsak, allicin içerigi nedeniyle bazi tip kanser hücrelerinde apoptosis i uyarir.
Sarimsak, diallilpolisülfitler içermesi nedeniyle hücre zarlarindaki lipit peroksidasyon prosesiniengeller.
Sarimsak, chromosome lari radyoaktivite hasarindan, özellikle gama - isinlarindan korur.
Immün sistem
Sarimsak, muhtelif kanser tiplerini önlemeye yardimci olur :
Idrar kanserinin tekrarlama oranini azaltir.***
Sarimsak içerdigi diallyl disulfide - diallyl sulfide - s - allylmercaptocystineve diallyl trisulfide ler nedeniyle gögüs kanseri hücrelerinin büyümesini engellediginden gögüs kanserini önler ve eger varsa gögüs kanserinin ilerlemesini engeller. Gögüs kanseri hücreleri DNA sinda, gögüs kanseri büyüme faktörünü engelleyerek kanserli hücrelerin hizla çogalmasini engeller ve ayirt edilebilmelerini destekler.***
Sarimsak içerdigi diallyl disulfide - diallyl sulfide - s - allylmercaptocystine nedeniyle barsakkanserinin tekrarlama oranini %75 e kadar düsürür.
Sarimsak içerdigi diallyl disulfide nedeniyle yemek borusu kanserini önlemede % 100 bir koruma saglayabilir.
Lösemi kanseri hücreleri DNA sinda, lösemi kanseri büyüme faktörünü engelleyerek kanserlihücrelerin hizla çogalmasini engeller ve ayirt edilebilmelerini destekler.
Karaciger kanseri hücreleri DNA sinda, karaciger kanseri büyüme faktörünü engelleyerek kanserli hücrelerin hizla çogalmasini engeller ve ayirt edilebilmelerini destekler.
Akciger kanserini önlemeye yardim eder ve kanserin ilerlemesini engeller.
Lenf kanserinin iyilestirilmesinde yardici olabilir.
Sarimsakdaki ajeone un epstein - barr virüsünü inhibe etmesi nedeniyle sarimsak