Bitkiler
YOGURTOTU
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Adi :
Türkçe adi
YOGURTOTU
Türkçe Diger Adlari
Çobansüzegi - Kazotu - Sünnetliceotu - Sünnetlikotu - Yapiskanotu
Latince Adi
Galium aparine
Ingilizce adi
Cleavers
Diger Adlari
Bedstraw - Catchweed - Clabber grass - Cleaverwort - Clivers - Coachweed - Goose Grass - Goosegrass - Goose's hair - Gosling weed - Gravel grass - Grip grass - Hedge - burs - Loveman - Milk sweet - Poor robin - Savoyan - Scratchweed - Stick - a - back - Sticky - willie - Sweethearts
Familyasi
Rubiaceae(Madder)
Tanimi :
Botanik Bilgisi
Galium aparine denen Yapiskanotu ülkemizde 2000 m yüksekliklere kadar rastlanir. Avrupada ise 2300 m ye kadar rastlanmaktadir.Tek yillik bitki olup boyu 1,5 m ye kadar uzayabilir. Gövdesi dört köse olup üzeri çengele benzer ince killarla örtülüdür. Gövdenin alt bölümü çok dallidir. Dallarinda üzerleri killarla örtülü çember biçimi 6 - 8 sivri yaprak dizilidir. Çiçekler yaprak koltuklarindan çikarlar, sapli, 4 mm çapinda 4 adet taç yapraklidir. Renkleri beyaz olup mayistan ekime kadar açar ve toplu olarak semsiye biçiminde görünürler. Meyveleri kahverengimsi, tüylü ve karsilikli çiftler halinde, boylari 3 - 4 mm dir. Hayvan ve insanlara yapisarak bir yerden digerine tasinirlar.
Galium verum denen bir diger türü yogurtotu daha çok yüksek yerlerde bulunur. 30 - 60 cm kadar uzar ve altin sarisi çiçekler açar. Bala benzeyen kuvvetli bir kokusu olan bu tür temmuz ayinda toplanir.
Galium mollugo denen 3.türü kazotu veya çobansüzegi diye bilinir ve sari - beyaz çiçekler açar. Her 3 türüde ayni derecede yararlidir.
Kokusu - Tadi
Tüm bitkinin hos bir kokusu olup tadi acimsidir.
Faydalari :
Yogurtotu lenf ve kan temizleyici, deri hastaliklarinda ve kanser hastaliklarinda yararlidir.
Çayi ile sürekli yapilan gargaralar guatr agrilarini hafifletir ve ara sira yutulan yudumlarla 4 - 6 haftalikbir kür sonucu guatr epeyce küçülebilir.
Yine yogurtotu çayi ile yapilan gargaralar ses telleri kisikliklarina da çok iyi gelir.
Böbrek, karaciger, dalak ve pankreasi toksik atiklardan temizler. Lenf sistemi hastaliklarinda çokfaydalidir. Böbrek hastaliklari ve iltihaplarinda çok faydalidir. Özellikle esit miktarda altinbasak ve sariballibaba ile karistirildiginda 2 haftada oldukça iyi neticeler alinabilir.
Yine dil kanseri, girtlak tümörleri, deri kanserleri ve kanser siskinliklerinde faydali oldugu söylenir.
Agiz yaralarinave bogaz iltihaplarina yogurtotu çayi gargaralari iyi gelir.
Yogurtotu kremi belkemigi incinmelerine iyi gelir.
Tiroit bezi rahatsizliklarinda da yogurtotu gargarasi iyi gelmektedir.
Dogum lekelerine karsi merhemi çok etkilidir.
Cilt yaralarinin iyilesmesinde çok yararlidir.
Mesane iltihaplarina çayi iyi gelir.
Yan Etkileri :
Öngörülen ölçüler içinde alindigi takdirde belirgin bir yan etkisi yoktur.
Tibbi Bakis Tarzi :
Diskilama sistemi
Sistithastalarinin iyilesmelerine yardimci olur.
Immün sistem
Folklorik bilgilere göre lenf dügümleri ile ilgili adenitis iltihaplanmasini hafifletir.
Lenfatik sistem fonksiyonunu gelistirir.
Solunum sistemi
Folklorik bilgilere göre bademciklerin iltihaplanmasini hafifletir.
Içerigi :
Vitaminler
Mineraller
Kimyasallar
Glycoside'ler:
Quinone'lar: Anthraquinone Glycoside'ler:Galiosin
Polyphenol'ler:Tannin'ler Bioflavonoid'ler
Kullanimi :
Toplanmasi
Mayistan ekime kadar topragin 3 - 4 cm üstünden kesilerek toplanirsa da nisan - mayis arasi henüz tam yesil halde toplananlar daha faydalidir. Ince bir sekilde serilerek veya küçük baglamlar halindeasilarak gölge ve havadar yerlerde kurutulur.
Saklanmasi
Kuru ve agzi siki kaplarda saklanir.
Yararlanilan Kisimlari
Kuru ve taze çiçekli bitkiden ve taze bitkinin suyundan yararlanilir.
Kullanma Sekli
Içten ve distan kullanilir.
Hazirlanma Biçimi
Ilaç olarak çay ve suyundan yararlanilir.
Çay : 2 çay kasigi taze veya kuru bitki 150 ml kaynar su ile haslanir ve 10 dakika demlenip, süzülür.
Çay : 2 çay kasigi taze veya kuru bitki 150 ml soguk suda 2 - 4 saat demlenir, sonra yavasca isitilarak
1 dakika kaynatilir ve 10 dakika da demlenmeye birakilip süzülür.
Öz su :Taze bitki preslenerek elde edilir, su ile inceltilerek içilir.
Merhem : 500 gr tereyagi iyice kizdirilip içine 4 avuç dolusu ince kiyilmis taze yapiskanotu veya
yogurtotuatilip köpüklenme baslayincaya kadar karistirilir. Atesten alinarak ertesi güne kadar
bekletilir. Ertesi gün isitilip süzülerek kapali kaplarda buzdolabinda saklanir.
Tavsiye edilen dozajlar
Yogurtotu tentüründen günlük 9 - 15 ml alinabilir.
Ticari bulunabilirlik
Geçmisi :
Ana Vatani
Tüm Avrupa, Orta ve Ön Asya da yetisir. Kuzey ve Güney Amerikaya götürülerek yetistirilmistir.
Yetistigi bölgeler
Ankara, Adana, Antalya, Bolu, Çanakkale, Erzincan, Gaziantep, Istanbul, Mardin, Mugla, Samsun veYozgat yörelerinde yetisir.
Tarihçe
Avrupada cilali tas devri kazilarinda yogurtotu ve türlerinin pek çok tohumu bulunmustur. Tarih öncesinden beri taninidiginin isareti olan bu bulgularin bitkinin peynir yapiminda kullanilmis olabilecegi düsüncesine varilmasina neden olmustur. Günümüzde de Ingiltere nin bazi yörelerinde özdes amaçla kullanilmaktadir.
Yunanlilar ve Romalilar sarapla karistirarak yilan isirmasi ve böcek sokmalarinda içerek, kulakagrisinda da distan kullanmaktaydilar.
Hipokrates menstrüasyon söktürücü olarak önermistir.
Ortaçag hekimleri deri döküntüleri, guatr, iskorbüt, karaciger hastaliklari, ödem gibi rahatsizliklarda kullanmislardir.
Matthiolus kanseri tedavide kullanmis ve Künzle de taze suyunu sismanliga karsi kullanmis ve guatr tedavisinde içilerek ve distan pansuman olarak önermistir.
Irlanda da halk arasinda kahve yerine kullanilmaktadir.
Inançtaki yeri