Vitaminler

d vitamini








VITAMINLER


D VITAMINI


CALCIDIOL - CALCITRIOL


Genel
D Vitamini, yagda çözünen bir grup vitaminin genel adi olup tek bir bilesik degildir.
 






 
Faydalari :  





 
Agiz sagligi :
 


 
D vitamini periodontalrahatsizlikta kalsiyumdan yararlanmayi arttirarak alveolar kemik kaybi
 


 
hizini yavaslatir.
 


 
D Vitamini, kalsiyumun dislerle birlesimini kolaylastirarak dis kayiplarini önler.
 


 
D Vitamini, dis çürümelerini önler.
 


 
Deri :
 


 
D Vitamini, cilde merhem olarak sürüldügünde psoriasis ( sedef ) hastaliginda lezyonlaRDA belirgin
 


 
bir iyilesme görülür.
 


 
D vitaminin psoriasis( sedef ) hastaligindaki en etkin formu calcitriol dur.
 


 
psoriasis hastalarinda vücut yapimi calcitriol seviyeleriçok düsük bulunmustur.
 


 
Immün sistem :
 


 
D vitamini otoimmünhastaliklari önlemeye yardimci olur. Bagisikligi arttirir.
 


 
D vitamini otoimmünhastalik Lupus Erythematosus u baskilar ve önlemeye yardimci olur.
 


 
D vitamini otoimmünhastalik Polymyalgia Rheumatica u baskilar ve önlemeye yardimci olur.
 


 
D vitamini, bazi kanser türlerini önlemeye yardim eder bazilarini da iyilestirir.
 


 
D3 vitamini, özellikle gögüs kanserinde apoptosis i uyararak yardimci olur.
 


 
D vitamini eksikliginde gögüs kanseri olusabilir.
 


 
D vitamini eksikliginde kolon kanseri olusabilir. Serum D vitamin seviyeleri yüksek kisilere göre
 


 
düsük D seviyeli sahislaRDA barsak kanseri olusma riski 4 - 5 kere daha fazladir.
 


 
D vitamininin D3 ve calcitriol tipi gliomas kanserinde apoptosisi tetikler.
 


 
D vitamini böbrek kanserini önlemeye yardimci olur.
 


 
D3 vitamini, löseminin promyelocytic tipini önlemede yardimci olur.
 


 
D3 vitamini, karaciger kanser hücrelerinin hizli çogalmasini engeller.
 


 
D3 vitamini, melanoma hücrelerinin hizli çogalmasini engeller.
 


 
D vitamini yumurtalik kanserini önlemeye yardimci olur.
 


 
D vitamininin calcitriol tipi prostat kanserini önlemeye yardimci olur. Prostat kanserli hastalaRDA
 


 
D vitamin seviyeleri genellikle düsük bulunur.
 


 
Prostat kanserli hastalaRDA günlük alinan 3000 - 4000 IU D3 vitamini prostat kanserli hücreleri
 


 
normal hücrelerden ayirir. D3 vitamini androjen - bagimsiz prostat kanser hücrelerini direk olarak
 


 
öldürür ve prostat spesifik antijenlerdeki artisi da geciktirir.
 


 
D vitamini immünsistemin bazi fonksiyonlarini gelistirir.
 


 
D vitamini macrophages larin aktivitesini uyarir.
 


 
D vitamini monosit lerin üretimini kolaylastirir.
 


 
D vitamininin D3 formu baskilanmis NK Lenfositleri aktive eder. Normal durumda NK lenfositler
 


 
üzerinde bir etkisi yoktur.
 


 
D vitamini tüberkülozla savasanmacrophageslarin aktivitesini uyararak tüberküloza karsi direnci
 


 
arttirir.
 


 
Iskelet kas sistemi :
 


 
D vitamini ankylosing spondylitis in iyilestirilmesinde faydalidir. ankylosing spondylitis hastalarinda
 


 
osteoporosis riskini azaltir. Hastalar çesitli D vitamini metabolitlerinin düsük seviyelerine sahiptir.
 


 
D vitamini eksikliginde artralji olusabilir.
 


 
D vitamini kalsiyum/fosfor oranini ayarlayarak ve osteoblastlari aktive ederek kemiklerin büyüme ve
 


 
olusumunu aktive eder. Kalsiyum ve fosforun emilimi ve kullanimi için gereklidir.
 


 
D vitamini kalsiyum/fosfor oranini ayarlayarak ve osteoblastlari aktive ederek kemik kiriklarinin
 


 
iyilesmesini hizlandirir.
 


 
D vitamini eksikliginde kas agrilari olusabilir.
 


 
D vitamini yasli insanlaRDA kas dayanimini arttirir.
 


 
D vitamini eksikliginde kas zayiflamasi olusabilir.
 


 
D vitamini ( 1000 I.U/gün ) muscular dystrophy yi önlemeye yardimci olur ve ilerlemesini geciktirir.
 


 
D vitamini osteoartrit i önlemeye yardimci olur. osteoartrit li hastalar en düsük D vitamini
 


 
seviyelerine sahiptirler.
 


 
D vitamininin D3 formu, osteoblastlari aktive eder ve D3 vitamininin aktifmetaboliti calcitriol
 


 
osteoblastlarin osteocalcin üretimini arttirir.
 


 
D vitamini osteomalasivericketshastaligini önler ve iyilestirir.
 


 
Doktorlar osteomalasi ve rickets hastaliginda D vitamininin D2 formundan günlük 5000 - 50000 IU
 


 
(125 - 1250 mcg) tavsiye ederler.
 


 
D vitamini osteoporosishastaligini önleme ve iyilestirmede etkindir. Kalsiyum/fosfor oranini
 


 
ayarlayarak, osteoblastlari aktive ederek ve osteocalsin in fonksiyonunu etkinlestirerek yararli olur.
 


 
D vitamini eksikliginde rheumatoid arterit meydana gelebilir.
 


 
D vitamini karaciger ve böbrekte, aktif formuna dönüstürüldügünden bu organlari hasta kisiler
 


 
osteoporoz hastaligi açisindan risk altindadirlar.
 


 
Kalp dolasim sistemi :
 


 
Atherosclerosis i önlemeye yardimci olur. Damarlar yerine kemikteki kalsiyum kaybini uyararak
 


 
yararli olur. Özellikle osteoporosis de eriyerek incelen kamiklerden gelen kalsiyum, damarlaRDA
 


 
birikerek plaklar olusturur. Bu sistemin mekanizmasi izah edilebilmis degildir.
 


 
Kulaklar - Isitme :
 


 
D vitamini eksikligi , kulak kemiklerinde kalsiyum kaybina sebep olabildiginden D vitamini takviyesi,
 


 
sagirligin bazi durumlarinda isitme özelliklerini gelistirebilir.
 


 
Otosclerosis hastalarinin % 20 sinde anormal D vitamini eksikligi bulunmustur. Günlük 500 - 1000 IU
 



D vitamini takviyesi, kalsiyum tamamlayicilari ile birlikte kombine edildiginde isitmede epeyce bir
 


 
gelisme olur. Otosclerosishastaliginin altinda D vitamini eksikliginin yattigi zannedilmektedir.
 


 
Metabolizma :
 


 
D vitamininin çocukluk döneminde günlük 2000 I.U alimi ileriki yaslaRDA diabetes mellitus - 1
 


 
hastaligini engellemede yardimci olur.
 


 
D vitamini eksikliginin diabetes mellitus - 2 hastaligiyla baglantisi olabilir.
 


 
D vitamini eksikligi neticesindeyorgunlukortaya çikabilir.
 


 
Doktorlar Hypoparathyroidism den etkilenmis insanlara günlük 50.000 - 200.000 IU=1.250 - 5.000 mcg
 


 
D vitamini salik verirler.
 


 
D vitamini insülin direnciniönlemeye yardimci olur.
 


 
D vitamini adipose dokusununleptin salgilamasini engelleyerek obezite yi önlemeye yardimci olur.
 


 
D vitamini eksikligi neticesindethyroiditisortaya çikabilir.
 


 
Seksüel sistem :
 


 
D vitamini eksikligi neticesinde diside kisirlik ortaya çikabilir.
 


 
D vitamini kalsiyumla birlikte polisistik yumurtalik sendromunun iyilesmesinde yararli olur.
 


 
D vitamini kalsiyum ve magnezyumla birlikte pre - menstrual syndrome un bazi durumlarini
 


 
tamamen elimine eder.
 


 
D vitamini prostatitis i önlemede yardimci olur.
 


 
Sindirim sistemi :
 


 
Bir çok kolik rahatsizligi çeken hastada D vitamini eksikligi tesbit edilmis olup takviye D vitamini
 


 
tamamlayicisi almak faydali olur.
 


 
Crohn hastaligiçeken kisilerde D vitamini eksikligi tesbit edilmis olup takviye D vitamini Crohn
 


 
hastaligi semptomlarini azaltir.
 


 
Sinir sistemi :
 


 
D vitamini eksikligi neticesinde depresyon ortaya çikabilir.
 


 
D vitamini kalsiyum ile birlikte tüketildiginde bazi hastalaRDA migrene iyi gelebilir.
 


 
D vitamini eksikligi (özellikle ergenlik döneminde) multiple skleroz a sebep olabilir. Alinacak olan
 


 
tamamlayici D vitamini bu hastalikta iyilesmeler yapabilir.
 


 
D vitaminicalcitriol e dönüstükden sonra, Parkinson olusturabilen 6 - hidroksidopaminin nörotoksik
 


 
etkilerini engelleyerek Parkinson hastaligini önlemeye yardimci olur.
 


 
Mevsimsel depresyon hastalarinda günlük 400 - 800 I.U D vitamini ruhsal iyilesmeler saglar.
 


 
Spinal cordu hasarli hastalaRDA D vitamini seviyeleri çok düsük olup tamamlayici D almalidirlar.
 


 
Hamilelik sirasinda çok düsük D vitamin seviyesi yavruda sizofreni riskini arttirir.
 


 
Solunum sistemi :
 


 
D vitamini astimi hafifletir.
 


 
Yaslanma prosesi :
 


 
Yas ilerledikçe buna paralel olarak D vitamini seviyeleri azalir. Serum D vitamini seviyeleri
 


 
% 50 kadar düsebilir.
 


 


Biyolojik Etkinlikleri
Absorpsiyon :
 


 
Ince barsak : D vitamini, oral olarak alindiginda ince barsagin ileum bölümünde safra asidi yardimiyla
 


 
diger diyetsel yaglarla birlikte absorplanir.
 


 
Cilt :Topikal olarak sürüldügünde deri yolu ile absorplanir.
 


 


Diyetsel Kaynaklari
Verilen rakamlarmcgcinsinden olup100 gr lik porsiyondaki vitamin miktarini gösterir.
 


 
Bitkiler
 


 
Feslegen
 


 
Deniz ürünleri
 


 
Kalkan
Somon


 
Karides
Ton


 
Ringa
Tuna


 
Ringa (tütsülenmis)
Uskumru


 
Sardunya
 


 
Diyetsel yaglar
 


 
Halibut karaciger yagi
Morina karaciger yagi


 
Etler
 


 
Ciger
Sigir


 
Süt ürünleri
 


 
Peynir
Süt


 
Krema
Tereyag


 
Tohumlar
 


 
Ay çekirdegi
 


 
Yumurtalar
 


 
Yumurta sarisi
 


Iltihapsal Olmayan


Diyetsel Kaynaklari
Baliklar - Feslegen - Süt - Peynir - Yulaf
 


 


Diger Bitkisel kaynaklar
Yulaf
 


 


Bulunus Sekilleri
D2 Vitamini :Ergocalciferol
 


 
D3 Vitamini :Cholecalciferol
 


 


Ticari Ürünler
Oral tekli D Vitaminleri :
 


 
400 IU Vitamin D2 tabletleri
 


 
400 IU - 1.000 IU Vitamin D3 kapsülleri
 


 
1.000 IU Vitamin D2 yumusak jel kapsülleri
 


 
Vitamin D3 tozu (yanliz USA da)
 


 
Oral farmasotik D Vitaminleri :
 


 
Reçete ile satilan 10000 IU(250 mcg) D2 ihtiva eden Ostelin ve 50000 IU ihtiva eden Dristol adli ilaçlar.
 


 
Oral formüller :
 


 
D vitamini bir çok vitamin komplekslerinde bulunur.
 


 
D vitamini cod karaciger yagi ve halibut karaciger yagi ürünlerinin aktif maddesidir.
 


 
Topikal ürünler :
 


 
D vitamini bazi deri kremlerinin aktif maddesidir.
 


 
Tüketici alternatifleri :
 


 
D vitamini günes isiginin UV radyasyonu sayesinde vücutta kolayca üretilir. Yüz, kol ve bacaklarin
 


 
15 - 30 dakika güneste kalmasi RDA nin günlük D vitamin gereksinimini karsilar.
 


 


Tamamlayici dozlar
GENEL DÜSÜNCELER
 


 
Normal Günlük gereksinimler
 


 
1 mcg vitamin D2 = 40 IU D vitamini aktivitesi
 


 
1 mcg vitamin D3 = 40 IU D vitamini aktivitesi
 


 
50 yasin altindaki yetiskinler için günlük ihtiyaç, RDA 5 mcg ( 200 IU )
 


 
51 - 70 yasdaki yetiskinler için günlük ihtiyaç, RDA 10 mcg ( 400 IU )
 


 
70 yas üstü için ise günlük ihtiyaç, RDA 15 mcg ( 600 IU )
 


 
Bazi uzmanlara göre ise bu miktarlar çok düsük kabul edilmektedir. Menopoz öncesi kadinlaRDA
 


 
400 IU osteporoz dan korunma için yetersiz olup yasli kadinlaRDA eger diyetsel kalsiyum alimlari da
 


 
düsükse 800 IU günlük D vitaminine ve tamamlayici kalsiyuma ihtiyaçlari vardir.
 


 
Tedavi dozlari
 


 
Genel olarak yetiskinler için ihtiyaç, 10 mcg (400 IU )dir.
 


 
Optimum günlük besinsel ihtiyaç (ODA ) günlük 200 - 1000 IU ( 5 - 25 mcg ) dir.
 


 
Prostat kanserinin iyilestirilmesinde, Amerikan Life Extension Foundation vitamin D nin D3 formundan
 


 
günlük 3000 - 4000 IU tavsiye etmektedir.
 


 
Doktorlar rickets veya osteomalasi hastaliginda günde 5000 - 50000 IU (125 - 1250 mcg ) D vitamininin
 


 
D2 formunu salik vermektedirler.
 


 
Doktorlar Hypoparathyroidism hastaliginda günde 50000 - 200000 IU (1250 - 5000 mcg ) D vitamininin
 


 
D2 formunu salik vermektedirler.
 


 
Toksikligi
 


 
Eskiden D3 vitamininin günlük 1000 Iu dan fazla aliminin zararli olduguna inanilirdi. Bugün bu
 


 
düsüncenin yanlis oldugu kanitlanmistir.
 


 
Yapilan bir çalismada günlük 4000 IU D3 vitamininin emniyetli oldugu ve serum kalsiyum seviyelerini
 


 
arttirmadigi tesbit edilmistir.
 


 
Yapilan diger bir çalismada günlük 10000 IU D3 vitamininin ters etkilerinin olmadigi ve 40000 IU ya
 


 
kadar da kalsifikasyona sebebiyet vermedigi bulunmustur.
 


 
Tek doz 25000 mcg (1000000 IU)D2 vitamininin her hangi bir yan etkisi gözükmemistir. Ancak uzun
 


 
dönem 2500 - 3750 mcg (100000 - 150000 IU)D2 vitamini bir çok insanda toksik etkiler yaratabilir.
 


 
ÇocuklaRDA 1000 mcg(40000 IU) D2 vitamini veya daha fazlasiuzun dönem kullanimlaRDA toksik
 


 
etkiler yaratabilir.
 


Negatif etkileyenler


 
Farmasotik ilaçlar :
 


 
Farmasotik antiasitlerD vitamininin absorpsiyonunu azaltir.
 


 
Cholestyramine, D vitamininin barsaklaRDAki absorsiyonunu engeller.
 


 
Colestipol, D vitamininin barsaklaRDAki absorsiyonunu engeller.
 


 
Cimetidine, D vitamininin tüketilmesine sebep olur.
 


 
Rifampin D vitamininin tüketilmesine sebep olur.
 


 
Karbonhidratlar :
 


 
Chitosan, D vitamininin absorpsiyonu azaltir.
 


 
Keyif vericiler :
 


 
Alkol, D vitamininin tüketilmesine sebep olur.
 


 
Kisisel bakim ürünleri :
 


 
Günes isigi UV filtreleri, UV - B radyasyonunun deri tarafindan absorpsiyonunu engellediginden
 


 
dolayli olarak vücutta D vitamini üretilmesini de engeller.
 


 
Düzenli koruyucu kullanimi vücut D vitamini seviyelerini % 50 kadar azaltir.
 


 
Metabolizma :
 


 
obezite, D vitamininin üretimini azaltir. Neticede D vitamini eksikligi artar.
 


 
Mineraller :
 


 
Mineral yaglar barsakta D vitaminine baglanarak onun absorplanmasini zayiflatirlar.
 


 
Asiri fosfor tüketimi D vitamininin vücutta aktif formuna dönüsmesini engeller.
 


 
Vitaminler :
 


 
A vitamini,D vitamininin bir fonksiyonuna karsi gelir. Özellikle D2 vitamininin kemiklerin kalsiyum
 


 
seviyelerini arttirma yetenegini zayiflatir.
 


 
Yararli ilaçlar :
 


 
Dilantin D vitamininin absorpsiyonuna karsi koyar.
 


 
Yaslanma prosesi :
 


 
Yaslanma ile paralel olarak D vitamini absorpsiyonu da azalir.
 


 
Deride UV isinin etkisiyle 7 - dehydrocholesterol dan D vitamini olusturulmasi da yaslandikça azalir.
 


 
Yiyecek proseseleri :
 


 
Olestra baglanir ve D vitamininin absorpsiyonunu engeller.
 


Negatif etkileri


 
Iskelet kas sistemi :
 


 
Asiri D vitamini kas zayifligina sebep olabilir.
 


 
Kalp - dolasim sistemi :
 


 
D vitamininin kalsiyum absorpsiyonu ve metabolizmasinda oynadigi rolden dolayi, asiri D vitamini
 


 
Atherosclerosis e sebep olabilir.
 


 
Sindirim sistemi :
 


 
D vitamini magnezyumun absorpsiyonu ile yarisir. Ikisi günün degisik zamanlarinda tüketilmelidirler.
 


 
Asiri D vitamini diyareye sebep olabilir.
 


 
Sinir sistemi :
 


 
Asiri D vitamini bas agrisina sebep olabilir.
 


 
Asiri D vitamini mide bulantisina sebep olabilir.
 


 
Asiri D vitamini susama hissine sebep olabilir.
 


Toksinlere karsi tepkisi


 
Proteinler :
 


 
D vitamini calcitriol e çevrildikten sonra 6 - hydroxydopamine in beyindeki sinirsel toksiditesini
 


 
engeller.
 


 
Sinirsel Toksinler :
 


 
Asiri prostate - specific antigen (PSA) üretimi halinde ( 1 ml kanda 10 nanogram dan fazla ) D vitamini
 


 
eksikligindePSA, prostat kanseri gelisimine sebep olabilir. Takviye D vitamini PSA ya
 


 
baglandigindan onun bu etkisini engeller.
 


 


Kimyasallarla Etkilesimi
ETKILEDIKLERI
 


 
Büyüme Faktörleri :
 


 
D vitamini, calcitriol a dönüstükten sonra GDNFnin üretimini etkinlestirir.
 


 
D vitaminin D3 formu Insulin - like Growth Factor - 1in üretimini kolaylastirir.
 


 
D vitaminin calcitriol formu Nerve Growth Factorünün üretimini aktifler. Diger formlari ise etkilemez.
 


 
Calcitriol alimindan 3 gün sonra Nerve Growth Factor üretimi % 500 artar.
 


 
Enzimler :
 


 
D vitamini, calcitriol a dönüstükten sonra Tyrosine Hydroxylase enzimini regüle eder.
 


 
Hormonlar :
 


 
D vitamini, insülin üretiminde gereklidir.
 


 
Mineraller :
 


 
D vitaminin D3 formu kalsiyumun absorpsiyonunu arttirir, böbreklerden atilimini azaltir, kalsiyumun
 


 
kemiklerden dokulara nüfuzunu etkinlestirir ve kanda normal kalsiyum seviyesinin tutulmasina
 


 
yardim eder.
 


 
D vitamini, fosforun absorpsiyonu ve yararlanilmasi için gereklidir.
 


 
D vitamini eksikligi fosforun vücuttan atilimina sebep olabilir.
 


 
D vitamini, kalsiyum/fosfororaninin normallesmesine yardimci olur.
 


 
Polifenoller :
 


 
D vitaminin D3 formu, kemik formasyonunu etkinlestiren ve osteoporosis i iyilestiren ipriflavone un
 


 
etkinligini arttirir.
 


 
Proteinler :
 


 
D vitamini, osteocalcinsentezi için gereklidir.
 


 
Vitaminler :
 


 
D vitaminin yaklasik % 33ü karacigerde calcidiol e dönüstürülür.
 


 
D vitamini, A Vitamininin absorpsiyonunu etkinlestirir.
 


 


 
ETKILENDIKLERI
 


 
Elektromagnetik radyasyon :
 


 
Ultraviyole radyasyonu, genellik günes isini, kolestrolün ergosterol ve 7 - dehydrocholesterol
 


 
formlarini D vitamininin D2 ve D3 formlarina dönüsmesini uyarir.
 


 
Lipidler :
 


 
D vitamininin D3 (cholecalciferol) formu, UV isinlarinin etkisiyle vücut tarafindan kolestrolden elde
 


 
edilir. Yine D vitamininin D2 (ergosterol) formu, UV isinlarinin etkisiyle vücut tarafindan
 


 
ergosterol dan elde edilir.
 


 
Mineraller :
 


 
Boron, D vitamininin aktif formlarina dönüstürülmesinde temel bir maddedir.
 


 


Yetersizlik Belirtileri
Agiz ve bogazda yanma hissi, bitkinlik, görme bozukluklari, ishal, kas kramplari, kemik ve dislerin
 


 
yumusamasi, kilo kaybi, istah kaybi.
 


 
Daha ciddi D vitamini eksikliginde çocuklaRDA rasitizm, yetiskinlerde ise osteomalazi olusabilir.
 


 


Yanlis Bilinenler


 


Diger Bilgiler
Sentetik D vitaminli sütler vücudu magnezyumdan yoksun birakabilirler.
 


 
Hava kirliligi, günesin UV isinlarini emdiginden hava kirliligi orani yüksek olan sehirlerde yasiyan
 


 
insanlar daha az D vitamini alirlar.
 


 
D vitamini en iyi kalsiyum, bakir, magnezyum, selenyum ve sodyum ile birlikte çalisir.
 


 


Kimyasal Data
D vitamini kimyasal olarak bir steroldür. Moleküler olarak kolestrol, östrojen ve kortizona benzer.
 


 
D2 vitamininin molekül agirligi 399 ve D3 vitamininin ise 384 dür.
 





a vitamini

|

b1 vitamini

|

b2 vitamini

|

b3 vitamini

|

b5 vitamini

|

b6 vitamini

|

c vitamini

|

d vitamini

|

e vitamini

|

folik asit

|

h1 vitamini

|

h vitamini

|

inositol

|

k vitamini

|

choline

|

lipoik asiti

|