Vitaminler

folik asit









M VITAMINI


FOLIK ASIT


Genel
Folik asit suda çözünen bir B grubu vitaminidir. Kimyasal yapisinda pteridine, PABA ve glutamik asit
 


 
ihtiva eder. Kimyasal olarak pteroylglutamik asit, pterin, para - aminobenzoik asit (PABA) ve glutamik
 


 
asit ile birlesmistir.
 






 
Faydalari :  





 
Agiz sagligi :
 


 
Folik asit eksikligi neticesinde angular stomatosis( agiz kenarlarinda çatlaklar) olusabilir.
 


 
Folik asit günde 4 mcg oral olarak veya dis macunlarinda varsa gingivitis leri ( zararli bakterilere
 


 
karsi gum direncini arttirarak ve gum iltihaplarini azaltarak ) önler ve iyilestirir.
 


 
Folik asit eksikligi neticesinde glossitis( kirmizi, acimsi iltihapli bir dil) olusabilir.
 


 
Folik asit eksikligi neticesinde agiz ülserleriolusabilir.
 


 
Agiz günde iki kere folik asitli gargara ile çalkalandiginda periodontal rahatsizlik da önemli
 


 
iyilesmeler saglanir.
 


 
Oral olarak alinan folik asit periodontal rahatsizlik da bir iyilesme saglamaz. Bu yüzden bazi
 


 
insanlar folik asit tabletlerini suda çözdükten sonra gargara yaparak alirlar.
 


 
Gözler/Görme :
 


 
Folik asit, glaucoma yi önlemede ( glaucoma ya sebep oldugu zannedilen glütamik asitin
 


 
toksiditesine karsi koyar )yardimci olur.
 


 
Hücreler :
 


 
Büyüme :
 


 
Folik asit, büyüme için gereklidir.
 


 
Hamilelik sirasinda günde alinacak 400 mcg folik asit neural tube arizalarini önlemeye yardimci olur.
 


 
Genler :
 


 
Folik asit, kromozomlari korurve onlarin hasar görmesini önler.
 


 
Folik asit, p53 tumor suppressor gene korurve onlarin mutasyonlarini engeller.
 


 
Immün sistem :
 


 
Kanser :
 


 
Folik asit, bazi kanser formlarini önler.
 


 
Folik asit, gögüs kanserini önlemeye ( özellikle asiri alkol kullanan kadinlarda ) yardimci olur.
 


 
Folik asit, cervical kanser i önlemeye ( cervix de düsük folik asit seviyeleri cervical kanserle ilgili
 


 
oldugu zannedilen papilloma virüsünün çogalmasina açik olur ) yardimci olur.
 


 
Folik asit, kolon kanserini önlemeye ( 15 yil 400 mcg/gün folik asitalan kadinlarda kolon kanser
 


 
riski % 75 azalmistir ) yardimci olur.
 


 
Folik asit, yemek borusu kanserini önlemeye yardimci olur.
 


 
Folik asit, leukoplakia( agiz kanseri öncesi ) önlemeye yardimci olur.
 


 
Folik asit eksikliginde karaciger kanseri ( folik asit s - adenosylmethionine (SAM) üretiminde
 


 
kofaktör olarak fonksiyon görür ve yetersiz SAM üretimi karaciger kanserine sebep olabilir )
 


 
olusabilir.
 


 
Folik asit, akciger kanserini önlemeye yardimci olur.
 


 
Folik asit, yumurtalik kanserini önlemeye yardimci olur.
 


 
Folik asit, pankreatik kanseriönlemeye yardimci olur.
 


 
Folik asit, mide kanseriniönler.
 


 
Folik asitin uterus kanserini önlemesi ve iyilestirme etkisi üzerine çalismalar henüz devam
 


 
etmektedir.
 


 
Folik asitin bazi kanser formlarini önlemesi mekanizmalarindan biri, p53 tumor suppressor
 


 
gene korumasi ve onlarin mutasyonlarini engellemesidir.
 


 
Folik asit, günde 10 mg ( 500 mcg B12 vitamini ile birlikte )alindiginda 20 yil boyunca günde bir
 


 
paket sigara içen tiryakilerin bronsiyal dokularindaki kanserojen degisiklikleri geri döndürür.
 


 
Virüsler :
 


 
AIDS hastalarinda genellikle folik asit yetersizligi bulunur. Tamamlayici folik asit tedavide yararli
 


 
olabilir.
 


 
Iskelet kas sistemi :
 


 
Eklem rahatsizliklari :
 


 
Günde alinacak 10 - 40 mg folik asit gut hastalarinda ürik asit seviyelerini düsürür ve gutu önlemede
 


 
( ürik asit üretimini katalizleyen xanthine oxidase enzimini engeller ) yardimci olabilir.
 


 
Folik asit ( 6400 mcg - B12 nin siyanokobolamin formundan 20 mcg ile birlikte ) osteoarthritis
 


 
hastalarinda tutunma kuvvetini gelistirir. Bu hususta non - steroidal anti - iltihapsal ilaçlarla ayni
 


 
verimliliktedir.
 


 
Kalp dolasim sistemi :
 


 
Alyuvar hücreleri :
 


 
Folik asit, kirmizi kan hücrelerinin formasyonunu uyarir.
 


 
Folik asit, eksikligi neticesinde macrocytic anemi olusabilir.
 


 
Folik asit, karbon molekülünü daha büyük olan heme molekülüne tasir.
 


 
Folik asit, günde 5 mg alindiginda sickle - cell anemi hastalarinin saglik durumlarinda iyilesme saglar.
 


 
Kan damarlari ve kalp :
 


 
Folik asit, atherosclerosis i önlemede yardimci olur. ( yükselmis homosistin seviyelerini düsürür ve
 


 
damarlardaki endothelial hücrelerin fonksiyonunu arttirir )
 


 
Folik asit, embolizm i önlemede ( thromboembolism ve pulmonary embolism dahil ) ( esas olarak
 


 
yükselmis homosistin seviyelerini düsürerek ) yardimci olur.
 


 
Folik asit, kan damarlarinda endothelium un fonksiyonunu ( homosistin seviyelerini düsürmeye
 


 
yardim ederek ) arttirir.
 


 
Folik asit, intermittent claudication u önlemede ( yükselmis homosistin seviyelerini düsürerek )
 


 
yardimci olur.
 


 
Folik asit, ischemic heart diseasei önler.
 


 
Epidemiyolojik çalismalar günde 400 mcg folik asit alan kislere göre, günlük folik asit alimlari
 


 
düsük olan insanlarin ischemic heart disease riskleri % 69 daha fazladir.
 


 
Folik asit, kalp krizlerini önlemeye ( baslica, yükselmis homosistin seviyelerini düsürerek )
 


 
yardimci olur.
 


 
Folik asit, felci önlemeye ( yükselmis homosistin seviyelerini düsürerek ) yardim eder.
 


 
Folik asit, thrombosisi önlemeye ( deep - vein thrombosis dahil ) ( baslica, yükselmis homosistin
 


 
seviyelerini düsürerek ) yardim eder.
 


 
Metabolizma :
 


 
Enerji - Yorgunluk :
 


 
Bir çok kronik yorgunluk sendromu hastasinda folik asit yetersizligi bulunmustur. Bu folik asit
 


 
takviyesinin yararli olabilecegi anlamina gelebilir.
 


 
Folik asit eksikligi neticeside yorgunluk ortaya çikabilir.
 


 
Seksüel sistem :
 


 
Adet rahatsizliklari :
 


 
Menorrhagia, folik asit stoklarinin tükenmesine sebep olabilir. Takviye folik asit alimi yararli olur.
 


 
Erkek seksüel sistem :
 


 
Folik asit erkek kisirliginin bazi hallerinde iyilesmeler yapar. Folik asit eksikligi düsük sperm sayisi
 


 
ve düsük sperm yogunluguyla baglantilidir.
 


 
Gebelik :
 


 
Folik asit laktasyonuuyarir ve arttirir.
 


 
Hamilelik döneminde folik asit ihtiyaci iki misli( günlük 800 mcg a kadar ) artar.
 


 
Folik asit eksikliginde bebekler düsük kilolu olabilir.
 


 
Folik asit miscarriage i önlemede yardimci olur. Bu amaçla folik asit tedavisine gebelikten önce
 


 
baslayip gebeligin ilk üç ayinda da devam edilmelidir. Çünkü fetal gelisimin kritik dönemi
 


 
ilk 6 hafta oldugundan daha sonra alinirsa geç kalinmis olabilir.
 


 
Folik asit, hamilelikte neural tube arizalari riskini (hamilelikte gerekli içsel nükleik asit üretimini
 


 
arttirarak ) yaklasik % 70 azaltir.
 


 
Spina bifida veya anencephaly li bebek doguran kadinlarin yarisinda folik asit eksikligi tespit
 


 
edilmistir. Folik asit tamamlayicisi alanlarda neural tube arizalari % 100 yok olmaktadir.
 


 
neural tube arizalarinin % 25 i baska eksikliklerden kaynaklanabilir, örnegin inotisol eksikligi gibi.
 


 
Seksüel sistem ön kanserleri :
 


 
Folik asit eksikligi cervical dysplasia riskini arttirir. Yüksek dozda ( günde 5 mg ) folik asit alimi
 


 
cervical dysplasia yi tersine çevirir.
 


 
Sindirim sistemi :
 


 
Folik asit, sindirim sisteminin genel sagligini gelistirir.
 


 
Folik asit, istahi arttirir.
 


 
Çogu celiac hastaligi görülen kisilerde folik asit eksikligi görülüp alinacak takviye yararli olur.
 


 
Eger kabizlik folik asit eksikliginden kaynaklaniyorsa günlük alinacak 60 mg a kadar yüksekçe bir
 


 
folik asit dozu kabizligi iyilestirir.
 


 
Crohn hastaligi görülen kisilerde genellik folik asit eksikligi görülmekte olup günlük olarak alinan
 


 
800 mcg folik asit yeniden ince barsak bütünlügünü saglamaya yardim eder.
 


 
Kronik (uzun dönemli) diyare folik asit eksikligi riski yaratir. Tamamlayici folik asit,
 


 
enfeksiyonlara sebep olabilecek diyare sürecini kisaltir. Ayrica folik asit diyare kaynakli ince barsak
 


 
hasarlarini da tamir etmede yardimci olur.
 


 
Folik asit, ince barsak parazitlerinekarsi koruma yapar.
 


 
Folik asit, ulcerative colitishastalarinda kolon kanser riskini azaltir. ulcerative colitis hastalari
 


 
hatiri sayilir derecede barsak kanseri riskine sahiptirler.
 


 
Sinir sistemi :
 


 
Folik asitin merkezi sinir sistemine olan bir çok faydali etkisi onun phenylalanine i tyrosine ve
 


 
norepinephrine e dönüstürme kabiliyetini uyarmasindan kaynaklanir.
 


 
Folik asit eksikliginde abstract reasoning zarar görebilir.
 


 
Folik asit eksikligi yasla ilgili isitme kaybina götürebilir.
 


 
Folik asit alzheimer rahatsizligini ( toplam serum homosistin seviyelerini düsürerek ) önlemeye
 


 
yardimci olur.
 


 
Folik asit, B12 vitamini ile birlikte anksiyeteyi iyilestirir.
 


 
Folik asit eksikligi neticesinde apathy olusabilir.
 


 
Folik asit beyinde enerji üretimini kolaylastirir.
 


 
Folik asit, cerebral cortex in fonksiyonlarini arttirir. Folik asit eksikligi cerebral cortex de atropi
 


 
olusturabilir.
 


 
Folik asit eksikligi neticesinde konsantrasyonda zayiflama meydana gelebilir.
 


 
Folik asit eksikligi neticesinde confusion olusabilir.
 


 
Folik asit eksikligi neticesinde dementia olusabilir.
 


 
Folik asit eksikligi neticesinde depresyon meydana gelebilir. Eksikligin giderilmesi depresyonda
 


 
yeterli bir düzelme saglayabilir.
 


 
Folik asit eksikliginde major depresyon gözükebilir ve yüksek dozda ( 10000 mcg/gün ) folik
 


 
asit takviyesiyle eksikligin giderilmesi, etkin iyilesmeler saglayabilir.
 


 
Folik asit manic depresyon da iyilesme yapabilir. manic depresyonlu hastalarda folik asit
 


 
eksikligi bulunmustur.
 


 
Folik asit ( günde 500 mcg ) depresyon tedavisinde prozac gibi selective serotonin reuptake
 


 
inhibitörlerin etkinligini arttirir.
 


 
Folik asit

a vitamini

|

b1 vitamini

|

b2 vitamini

|

b3 vitamini

|

b5 vitamini

|

b6 vitamini

|

c vitamini

|

d vitamini

|

e vitamini

|

folik asit

|

h1 vitamini

|

h vitamini

|

inositol

|

k vitamini

|

choline

|

lipoik asiti

|