Mineraller
SODYUM
MINERALLER
SODYUM
Genel :
Sodyum,alkali elektrolit bir makromineraldir.
Na sembolü ile ifade edilir.
Faydalari :
Adrenal sistemi :
Tuzu çok seven insanlar adrenal yetersizligi dolayisiyla güçlük çekerler.
Diskilama sistemi :
Dogru böbrek fonksiyonlari için optimal sodyum seviyeleri gerekir.
Gözler/Görme :
Sodyum eksiklikliginde görmede bulaniklilik olusabilir.
Hücreler :
Vücuttaki sodyumun % 60 i, hücrelerin etrafinda dolasan sivi içinde (hücre disi) ve % 10 u da hücre
içi sivilarda (hücre içi) dir.
Sodyum hücre içi sivilarda bulunan baslica anyon (negatif yüklü iyon) dur.
Sodyum acidosis i nötralize eder.
Sodyum baslica elektrolittir.
Immün sistem :
Sodyum atesi düsürmeye yardim eder.
Sodyum bir lenf komponentidir.
Düzgün bir lenfatik sistem için optimal sodyum seviyeleri gerekir.
Iskelet kas sistemi :
Vücut sodyumunun % 30 u kemiklerde konsantre olmustur.
Kas fonksiyonlarinin düzgünlügü için dogru potasyum:sodyum dengesi gerekir.
Sodyum eksikliginde kaslarda büzüsme olabilir.
Sodyum uygun kas kasilmasini kolaylastirir.
Sodyum eksiklikliginde kas kramplarimeydana gelebilir.
Kalp dolasim sistemi :
Sodyum kanin viskozitesini (kivamini) arttirir.
Sodyum ozmotik kan basinciniayarlar.
Asiri sodyum kan basincini arttirir.
Sodyum kan basincini arttirdigindantansiyon düsüklügünü önleyebilir.
Sindirim sistemi :
Sodyum kabizligiiyilestirir.
Sodyum sülfat ishaliiyilestirir.
Sodyum eksiklikliginde mide gazlari olusabilir.
Sodyum eksiklikliginde bulanti olusabilir.
Sodyum eksiklikliginde kusma olusabilir.
Sinir sistemi :
Sodyum eksiklikliginde apathy olusabilir.
Sodyum eksiklikliginde konsantre olma yetenegindezayiflama olusabilir.
Sodyum eksiklikliginde confusion olusabilir.
Siddetli sodyum eksiklikliginde hallüsinasyon meydana gelebilir.
Sodyum eksiklikliginde hafiza zayiflayabilir.
Sodyum sinir sistemi hücre zarlarinda sinir impulslarinin iletimini kolaylastirir.
Sodyum kalp krizini iyilestirir.
Su/Su dengesi :
Sodyum, su tutumunu kolaylastirarak dehidratasyonu iyilestirir.
Sodyum, su tutumunu kolaylastirarak vücut su dengesini ayarlar.
Sodyum, vücut hücreleri ve çevrelerindeki sivilarda normal su dengesini saglamaya yardim eder.
Asiri sodyum ödeme sebep olur.
Biyolojik Etkinlikleri
Absorpsiyon :
Sodyum, vücutça çok iyi absorplanir. Diyetsel sodyum nerdeyse % 100 absorplanir.
Diskilama :
Fazla sodyum, böbrekler vasitasiyla idrar ve terleme yoluyla vücuttan atilir.
Diyetsel Kaynaklari
Verilen rakamlar mg cinsinden olup 100 gr lik porsiyondaki sodyum miktarini gösterir.
Ari ürünleri
ari poleni
Balik
Bitkiler
alfalfa
horoz ibigi
aliç
karahindiba
balm
maydanoz
bayir turpu
nezleotu (kedinanesi)
chickweed
pau D'arco
çay (siyah)
stevia
goldenseal
yabanmersini
ginseng
zencefil
Baklagiller
bezelye
mercimek
Çerezler
badem
kestane
Brezilya fistigi
maun fistigi
ceviz
yer fistigi
Hindistan cevizi
Deniz sebzeleri
kelp
Deniz ürünleri
flounder baligi
midye
havyar
morina baligi
istakoz
sardunya
istiridye
snapper baligi
karides
somon
levrek (tatli su)
tuna
Etler
böbrekler
hindi
ciger
kuzu
dana
ördek
domuz
tavuk
Mantar
mushrooms
Mayalar
bira mayasi
Meyvalar
elma
incir
hurma
muz
Proseslenmis bitkisel gidalar
çikolata
melas
Proseslenmis etler
biftek
jambon
domuz pastirmasi
salam
Proseslenmis gidalar
miso
soya sütü
soya süsü
tamari
Süt ürünleri
kesik süt suyu
süt
peynir
Sebzeler
dari
pancar
enginar (göbek)
sarimsak
fasulye (yesil)
su teresi
havuç
salgam
hiyar
turp
ispanak
yabani havuç
kereviz
zeytin
marul
Tahillar
arpa
çavdar
bugday
pirinç
Tohumlar
ayçekirdegi
susam tohumlari
Yumurta
yumurtalar
Bulunus Sekilleri
Sodyum askorbat :Vitamin C ve sodyum
Sodyum bikarbonat : (soda bikarbonati)Hücre solunumu ve karbondioksit tasinmasi için
gereklidir. Enzim aktivatörü ve deaktivatördür. Kas formasyonu için gerekli sodyumu saglar.
Sodyum bromür :
Sodyum klorür :% 39 sodyum - % 61 klor Sofra tuzu olup en geleneksel formdur. Deniz suyunda
bulunur. Vücutta en çok bulunan formdur.
Sodyum florür : Içme suyuna dis çürümelerini önlemek amaciyla yetkililerce katilir.
Sodyum hyaluronate : Sodyum ve hyaluronic asitten olusur. Bazi deri kremlerinde bulunur.
Sodyum fosfat :
Sodyum selenat : Selenyum takviyesinde kullanilir.
Sodyum selenit : Selenyum takviyesinde kullanilir. Zayif bir formdur. Fazla miktarlar gerekli olur.
Sodyum silikat : Tamamlayici silikon formu
Sodyum sülfat :
Ticari Ürünler
Eksikligi olmadigindan bu tür ürünlere de ihtiyaç yoktur.
Tamamlayici dozlar
Genel düsünceler :
Insanlarin çogu gerektiginden fazla sodyum alirlar ve bu yüzden de ayrica diyetsel olarak veya
tamamlayici formda takviye bir sodyuma ihtiyaç yoktur.
Vücuttaki miktari :
Ortalama bir insan vücudunda çogu sodyum klorür formunda olmak üzere yaklasik olarak
95 gr sodyum bulunur. Bu yaklasik vücut agirliginin % 0,15 ini teskil eder.
Diyetsel alim :
Ortalama bir bati diyetiyle günde 2,3 - 20 gr arasi sodyum alinir.
Sodyum gereksinimi :
Saglikli bir insan için minimum sodyum gereksinimi günde 200 - 500 mg (0,2 - 0,5 gr) dir.
RDA günde 2 gr önermekte ise de modern beslenme uzmanlari günde 500 - 2000 mg (0,5 - 2 gr)
arasi tavsiye etmektedirler.
Diger minerallerle balans :
Optimal potasyum: sodyum orani 2:1 dir.
Toksik dozaj :
Günde 12 gr ve daha fazlasina toksik gözüyle bakilir.
Toksikligini
azaltan maddeler
Karbonhidratlar :
Psyllium diyetsel sodyumun absorpsiyonunu engeller ve dolayisiyla onun hipertansiyon
olusturma yetenegini de engellemis olur.
Tohumlar :
Psyllium seeds diyetsel sodyumun absorpsiyonunu engeller ve dolayisiyla onun hipertansiyon
olusturma yetenegini de engellemis olur.
Kimyasallarla Etkilesimi
ETKILEDIKLERI
Mineraller :
Sodyum, bakirin absorpsiyonunukolaylastirir.
Asiri sodyum (günde 2 gr dan fazla), idrar yolu ile kalsiyum atimini arttirir.
Sodyum, absorpsiyondapotasyum ile yarisir.
Safra tuzlari :
Sodyum, sodium taurocholate in temel bir komponentidir.
ETKILENDIKLERI
Amino asitler :
Taurin sodyumun hücre içi ve disina tasinmasini kolaylastirir.
Egzersiz :
Asiri idmanlar vücuttan sodyum atilimini arttirir.
Enzimler :
Sodyum/potasyum ATPase enzimi potasyumu hücre içine, sodyumuda hücre disina tasir.
Farmasotik ilaçlar :
Colchicine, sodyumun tüketilmesine sebep olur.
Geleneksel medikal pratikler :
Radyasyon terapisi vücudun sodyum:potasyum dengesini bozar.
Glükozitler :
Glycyrrhizin sodyumun tutulmasina sebep olur. Aldosterone un yapisini ve hareketlerini taklit
ederek bu islevi yerine getirir.
Asiri Glycyrrhizin asiri sodyum tutulmasina sebep olabilir.
Hormonlar :
Aldosterone, sodyum tutulmasina sebep olarak böbreklerde su dengesini ayarlar.
Asiri Aldosterone asiri sodyum tutulmasina sebep olabilir. Sodyumun, serum ve doku
seviyelerini arttirir.
Lipitler :
Prostaglandin E1, böbreklerin vücuttan asiri sodyumu uzaklastirma yetenegini gelistirir.
Prostaglandin E2, böbreklerde asiri sodyum kalmasini tesvik eder.
Mineraller :
Lityum, sodyumun vücut hücre zarlarindan geçisini arttirir ve sodyum eksikliginde de ayni
kapasitede sodyumun fonksiyonunu görür.
Magnezyum, sodyumun hücre içi ve disina tasinmasini saglar. Sodyumun homeostasis inin
bakimini kolaylastirir.
Potasyum, absorpsiyonda sodyum ile yarisir. Bu diyetlerde potasyumdan fazla sodyum olmasi
durumunda bir avantajdir.
Metabolizma :
Asiri terleme sodyum kaybina sebep olur. Bu, duruma göre, günde 8 gr a kadar çikabilir.
Sindirim sistemi :
Ishal sodyum kaybina sebep olur.
Kusma sodyum kaybina sebep olur.
Vitaminler :
B6 vitamini vücudun sodyum:potasyum oranini destekler.
Toksik etkileri
Gözler/Görme :
Asiri sodyum tüketimi katarakt riskini arttirir.
Iskelet kas sistemi :
Asiri sodyum kemiklerden kalsiyum kaybini hizlandirir.
Asiri sodyum kas sertlesmesine sebep olur.
Asiri sodyum osteoartrit e katkida bulunur.
Asiri sodyum kemiklerden kalsiyum kaybini hizlandirarak osteoporosis riskini arttirir.
Kalp dolasim sistemi :
Congestive heart failure hastalarinin % 57 si, yükselmis kas sodyum seviyelerine sahiptir. % 12
sinde de anormal yüksek kan sodyum seviyeleri tespit edilmistir. Onlara tuz tüketimlerini
azaltmalari önerilir.
Bir çok arastirmaci sodyumun kan basincini yükselttigine dolayisiyla hipertansiyona sebep
olduguna inanmaktadir. Pek çok arastirmaci da yüksek tansiyondan sodyum klorürün klor
komponentinin sorumlu olduguna inanmaktadir.
Metabolizma :
Asiri sodyum karaciger bozukluklarina sebep olur.
Seksüel sistem :
Asiri sodyum ödeme sebep olarak pre - menstrual syndrome un yan etkilerini agirlastirir.
Sindirim sistemi :
Asiri sodyum tüketimi, gastrik ülserler riskindeki artisla ilgili görülmektedir.
Sinir sistemi :
Asiri sodyum irritabilityye sebep olur.
Su/Su dengesi :
Asiri sodyum ödeme (asiri su tutulmasi) sebep olur.